Аллаҳ таала үш топар адам менен қысыўметши болады

Аллаҳ таала үш топар адам менен қысыўметши болады

«Нәбий саллаллаҳу алайҳи ўа саллам:

«Аллаҳ таала: «Мен қыямет күни үш топар адамның қысыўметшиси боламан:

Мениң менен келисим дүзип, кейин алдаған адамның, еркин адамды сатып, пулын жеген адамның ҳәм адам жумсап, ҳақысын бермеген адамның», деген», – деди».

Имам Бухарий рәўият қылған.

Шолыў: Бул ҳәдиси шәрийфте үш топар ең жаман адамлар ҳаққында сөз бармақта. Себеби, қыямет күни Аллаҳ тааланың ϴзи қысыўметши болыўы жеңил ис емес.

1. «Мениң менен келисим дүзип, кейин алдаған адамның».

Өз ара қарым-қатнаста исеним үлкен орын ийелейди. Соның ушын да, әдетте шерик тәрепти өзине исендириў ушын айырым адамлар Аллаҳ тааланы ортаға қояды. Аллаҳ тааланың аты менен ўәде береди. Екинши тәреп Аллаҳ тааланы ортаға қосып айтып атыр ғой, алдамайтуғын шығар, деп оған исенеди, керекли нәрсеге разы болады. Ал, кейин Аллаҳ тааланың аты менен ўәде берген адам келисимди бузады – жумысын питирип алғаннан кейин қыянет қылады. Ондай жарамас адам бапладым, зор қылдым, деп қуўаныўы да мүмкин. Бирақ, қыямет күни шерменде болады. Қыямет күниниң ийеси болған Аллаҳ тааланың ϴзи оған қысыўмет қылады.

Қыямет күни Аллаҳ таала кысыўметшилер арасында ҳүким шығарады. Бирақ, Аллаҳ сол күни ϴзиниң аты менен ўәде берип турып, кейин алдағанларға ϴзи қысыўметши болады. Ҳүким шығарыўшы қазының өзи қысыўметши болған адамның ҳалы қандай болыўын билип алыў қыйын емес. Соның ушын зинҳар Аллаҳтың аты менен ўәде берип турып, алдамаў керек.

2. «Еркин адамды сатып, пулын жеген адамның».

Инсанға Аллаҳ таала тәрепинен берилген ең үлкен неъмаьлардан бири – еркинлик. Бул неьматты оннан тартып алып, оны қул қылыў – ең үлкен жынаятлардан бири.

Соның ушын да, ҳүр адамды қул қылып сатып пулын жеген адамға Аллаҳ тааланың ϴзи қыямет күни қысыўметши болады. Бул жол менен мал-мүлик топлаў ең ҳарам ислерден есапланады.

Жәҳилият дәўиринде бундай исти қылатуғын адамлар көп еди. Мысал ушын, Зайд ибн Ҳариса, Салман Фарсий, Суҳайб Румий ҳәм Билал ибн Рабаҳ разыяллаҳу анҳумлар ҳүр адамлар болып, оларды мушриклер зулым менен қул қылып жиберген еди.

Ислам қулшылыққа қарсы гүрес алып барыў барысында қулларды азат етиў ушын көрген барлық шара-илажлар менен бир қатарда, адамларды қул қылыў жоларын да тосты.

Бул ҳәдиси шәрийф те бул жолда көрилген ең күшли шаралардан бири болып есапланады. Еркин адамды зорлық пенен услап мәжбүрлеп сатып пулын жегенге Аллаҳ таала қысыўметши болады.

3. «Адам жумсап ҳақысын бермеген адамның».

Биреўди мәлим ҳақы беремен, деп жаллап, жумсап болғаннан кейин, ҳақысын бермей жүрген адам үлкен гүна қылған, биреўдиң ҳақысын жеген болады.

Алдынғы ҳалатта биреўдиң еркинлик ҳақысы аяқ асты қылынған болса, бул ҳалда оның мийнет ҳақысы аяқ асты қылынбақта. Инсан ҳуқықларын аяқ асты қылған адамға да Аллаҳ тааланың ϴзи қыямет күни қысыўметши болады.

Кимде-ким қыямет күни Аллаҳ таала маған қысыўметши болмасын десе, жумсаған адамына өз ўақтында ҳақысын толық берсин, мийнеткештиң ҳақысын жемесин.

  • 580 мәрте оқылды

Paziylet.uzҚарақалпақстан мусылманлары қазыяты веб-сайты