Ѳзбекстан мусылманлары басқармасы Уламалары кеңесиниң коронавирус (COVID-19) обасының кең тарқалыўының алдын алыў бойынша ПӘТИЎАСЫ

Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳийм,

Ҳүрметли мѳмин-мусылманлар, әзиз ўатанласлар!

Жәҳән ғалаба хабар қураллары тарқатып атырған хабарларға кѳре, бир ярым жылдан берли инсаниятқа сынаў, имтихан болып келген оба - коронавирус пандемиясы үшинши, айырым мәмлекетлерде тѳртинши толқын тәрзинде кѳринбекте. Аллаҳға шүкир, ѳткен жылы ҳүкиметимиз ҳәм Ѳзбекстан мусылманлары басқармасы әмелге асырған бир қатар илажлар себепли бул кеселликтиң ақыбетлери бир қанша жеңил кешти. Бирақ бул жылғы жаз мәўсими кирип келиўи менен вирустың тарқалыўы және ҳәўиж алды.

Динимизде инсанның жаны, исеними, ақылы, малы ҳәм абырайын сақлаў әҳимийетли тийкарлардан бири. Оларға зыян жететуғын жағдайларда шәриат ѳз талапларын инсаниятқа жеңиллестиреди.

Елимизде кеселликтиң кең тарқалыўының алдын алыў, оның белгилерин жеңиллетиў бойынша үлкен кѳлемдеги жумыслар әмелге асырылмақта. Жәмийетлик орынларда топланбаў, үлкен мереке ҳәм илажларды ѳткермеў, нықап тағыў, ѳз ара аралықты сақлаў ҳәм вакцина алыў бойынша илажлар усылар қатарынан.

COVID-19 обасы тийкарынан ҳаўа тамшысы, қол берип сәлемлесиў усаған жағдайларда жуғады. Солай екен, жәмәәт болып топланыў жағдайлары усы қәўипли вирустың тарқалыўына тийкарғы себеп болмақта. Аллаҳ таала Қурани кәриймде: Өз қолларыңыз бенен (өзлериңизди) өлтирмең. Жақсылық етиң, әлбетте, Аллаҳ жақсылық етиўшилерди жақсы көреди, деп мархамат етиледи (Бақара сүреси, 195-аят).

Бул аятта мѳмин-мусылманлар қәўипке себеп болатуғын ислерден тыйылыўға буйырылған.

Абу Саъид ал-Худрий разияллаҳу анҳудан рәўият етилген ҳәдисте Пайғамбарымвз саллаллаҳу алайҳи ўасаллам: “Ислам дининде зыян жеткериў де, зыян кѳриў де жоқ” деген.

Демек, ҳәдиси шәрифте инсан ѳзине яки ѳзгелерге зыян жеткеретуғын себеплерден узықта болыўы буйырылған.

Белгили фиқҳий китапларымызда: “Зыянды жоқ етиў пайданы келтирип шығарыўдан алдыға қойылады”. Мине усылардан келип шығып, шәриат инсан ѳмирине зыян жетиў қәўпи күшейген ўақытта ѳз талапларын жеңиллетеди ҳәм адамларға бир қанша рухсатлар береди.

Шәриатымыз кѳрсетпелерине кѳре, айырықша жағдайлар жүз бергенде, мысалы, қатты жаўын, ызғырық суўық болғанда мешит жәмәәтине шықпаў кеширимли есапланады. Буғын тѳмендеги ҳәдис дәлил болады: Абдуллаҳ Ибн Ҳорис разияллаҳу анҳудан рәўият етиледи, Ибн Аббас разияллаҳу анҳу қатты жаўын жаўған күнде муаззинлерине: “Ашҳаду алла илаҳа иллаллаҳ”, “Ашҳаду анна Муҳаммадан расулуллаҳ”ты айтқаныңыздан кейин “Ҳаййа ъалас солаҳ” (намазға келиңлер)ди айтпаң, бәлки (соллу фий буютикум) “үйиңизде намаз оқыңлар” деп айтың”- деди. Сонда базы адамлар буннан наразы болды. Ол: бул гәпимнен әжеплендиңизбе? Бул нәрсени меннен кѳре жақсырақ Расулуллаҳ қылған. Әлбетте, жәмәәт намазы қатаң ҳүким, бирақ мен сизлердиң үйиңизден шығып, ылай ҳәм батпақларды басып жүриўиңизди хош кѳрмеймен” деди (Имам Бухарий ҳәм Имам Муслим рәўиятлары).

Ҳәдиси шәрифте оба шыққан орынға кирмеў, егер сол жерде болса, ол жерден шығып кетпеў буйырылған. Бул – кеселликтиң алдын алыўдың ең жақсы шарасы болып табылады. Буның үстине, жәмийетлик орынлар ҳәм басқа үлкен илажларда бул вирустың тарқалыў қәўипи үлкен болады.

Жоқарыдағылардан келип шығып, Ѳзбекстан мусылманлары басқармасы Уламалары кеңеси тѳмендеги пәтиўаны дағаза етеди:

1. Қурбан ҳайыты намазында үлкен жәмәәт бир жерде топланыўын инәбәтқа алып, пандемия және де ҳәўиж алмаўы, оба ақыбетлерин жумсатыў мақсетинде сол күни ҳайыт намазы оқылмайды, орнына үйде Зуҳа намазын оқыў мәсләҳәт бериледи.

2. Жума намазларынан (жоқарыдағы себеплерге көре ўақтынша оқылмайды) басқа намазлар бәрше карантин талапларына әмел еткен ҳалда, яғный нықап таққан ҳәм аралық қашықлықты сақлаған ҳалда, мешитлердиң ашық ҳәўлилеринде оқылады. Мешитлерде қол берип ямаса қушақласып көрисиў қадаған етиледи.

3. Дене температурасы бар болған, жөтелип жүрген ҳәм соған уқсас белгилерди өзинде сезгенлер, жасы үлкен кекселер ҳәм кишкене жастағы балаларға жәмәәт намазларында қатнасыў мәсләҳәт берилмейди.

4. Жасы үлкен нураныйлардың ҳал-жағдайынан хабар алыў ҳәм ҳайыт күни менен қутлықлаў ҳәм де басқа миллий үрп-әдетлер менен байланыслы дәстүрлерди телефон аркалы байланысқан ҳалда әмелге асырыў мәсләҳәт бериледи.

5. Жаназа намазлары қайтыс болған инсанның жақын туўысқанлары қатнасыўында, үйлерде оқылады. Марҳумның ҳаққына қылынатуғын дуўаларды ўатанласларымыз өзиниң үйлеринде қылып, кеўил айтыўға барыўды ҳәм өткен туўысқанларының қәбирлерин зыярат қылыўдан сақланып турсын.

6. Мөмин-мусылманлар имканы барынша кеселликтиң тарқалыўының алдын алыў мақсетинде қурбанлық гөшин тарқатыўда карантин талапларына әмел етсин.

7. Пандемия дәўиринде азық-аўқат, дәри-дәрмақ ҳәм басқа зәрүр нәрселердиң баҳасын асырыў, базарлар ҳәм дүкәнларда жасалма тәризде қытшылықты жүзеге келтириў ҳәм де халқымыз арасында түрли қорқынышлы хабарларды тарқатыў шәриат тәрепинен харам.

8. Вакцина алмаў, оның неден дүзилгени ҳаққындағы жалған хабарларды таркатыў дурыс емес. Мәмлекетимиз тәрепинен ҳәмме талапларға жуўап беретуғын вакциналар жәрдеминде емлеў ислери әмелге асырылып атырған екен, бәрше ўатанласларымыз өзлери ҳәм шаңарақ ағзаларын, шыпакерлер менен ойласқан ҳалда емлениўи мақсетке муўапық ис болады.

9. Жәрдемге мүтәж инсанлар, нәгиран, ўақтынша жумыссыз инсанларға эҳсан қылыў әсиресе бүгингидей күнлер ҳәм айларда саўабы уллы. Эҳсан ҳәм садақаларды "Вақф" қайырқомлық фонды жәрдеминде ямаса өзлериңиз әмелге асырыўыңыз мәсләҳәт бериледи.

10. Өзбекстан мусылманлары басқармасы, оның ўәләятлардағы ўәкиллери ҳәм имам-хатиблер усы пәтўәниң мәнис-мазмуны бойынша халқымыз ҳәм кең жәмийетшилик арасында кеңирек түсиндириў жумысларын әмелге асырсын.

Аллаҳ таала усы кеселликти тез күнлерде басымыздан көтериўин ҳәм де халқымыздың турмыс тәрзи тынышлық ҳәм парахатшылықта даўам етиўин Жаратқаннан дуўа қылып сорап қаламыз!

Өзбекстан мусылманлары басқармасы Уламалар кеңеси

Миләдий: 16-июль 2021-жыл.

Ҳижрий: 6-Зулҳижжа 1442-жыл

  • 706 мәрте оқылды

Paziylet.uzҚарақалпақстан мусылманлары қазыяты веб-сайты