Ѳзбекстан мусылманлары басқармасы Уламалар Кеңесиниң 2020-жыл Рамазан ҳайытын белгилеў ҳаққындағы БАЯНАТЫ

Әзиз заманласлар, Ѳзбекстан мусылманлары басқармасы Уламалар Кеңеси атынан Сиз ǝзизлерди меҳир-мириўбе, жақсылық ҳǝм сақаўат ǝййямы болған Рамазан ҳайыты менен шын жүректен қутлықлаймыз.

Ҳǝр жылы дүнья мѳмин-мусылманлары қатары жерлеслеримиз Ийдул фитрни кѳтеринки кейипте, ѳзгеше гѳззаллық, айрықша таярлық ҳǝм үлкен қуўаныш пенен белгилейди.

Рамазан айы даўамында ада етилген ибадатлар, ийгиликли ǝмеллер ҳǝм меҳир-мириўбет ислери орнына мѳмин-мусылманлар күтǝ үлкен ажр-саўапларға ериседи, инша Аллаҳ.

Рамазан айында Аллаҳ таала парыз еткен ораза тутылып, үлкемиз бойлап хатми Қуранлар етилди. Жǝрдемге мүтǝж адамлар ҳǝм кем тǝмийинленген шаңарақларға хайыр-сақаўат ислери исленди.

Бǝршеге мǝлим, бүгинги күнде дүнья бойлап, атап айтқанда, журтымызда да коронавирус кеселлиги кең тарқалды. Ҳǝзир инсаният қыйын дǝўирди басынан кеширип атыр. Журтымызда эпидемиологиялық жағдайды жылаўлаў, халық саламатлығын ҳǝр тǝреплеме қорғаў ушын барлық шаралар кѳрилмекте. Журтымызда бул кеселлик кең тарқалыўының алдын алыў мақсетинде карантин ҳǝм бир қатар шеклеўлер енгизилди.

Қатаң карантин илажларын қолланыў менен мǝмлекетте кеселлениў жағдайлары да тѳмен дǝрежеде сақланып турыпты. Журтымыз усы апаттан артықша шығынларсыз шығыўға жетисип атыр ҳǝм жағдай турақласқан сайын карантин илǝжлары ǝсте-ақырын жумсартылмақта. Бирақ, дүньяның кѳплеген мǝмлекетлеринде жаңа түрдеги коронавирус пандемиясы менен байланыслы жағдай кескинлигинше қалып атыр.

Баян етилгенлерден келип шығып, 2020-жылғы Рамазан ҳайыты (Ийдул фитир) намазын пандемия дǝўиринде жǝмаат болып оқыў мүмкиншилиги болмаўы, мѳмин-мусылманлардың жуўапкершилигинен усы ибадатты сақыт етеди.

Ѳзбекстан мусылманлары басқармасы Уламалар Кеңесиниң коронавирус инфекциясы тарқалыўының алдын алыў бойынша пǝтиўасы ҳǝм Рамазан айын ѳткериў ҳаққындағы баянатында белгиленгениндей, эпидемиологиялық жағдайды инабатқа алған ҳалда жума намазы орнына үйде пешин намазын, бес ўақыт намаз ҳǝм Рамазан айындағы тараўиҳ намазын үйде оқыў ҳаққындағы усыныслар ǝйне Рамазан ҳайыты намазына да тийисли болады.

Рамазан ҳайыты күнлери эпидемиялық жағдайды ҳǝм адамлардың ѳмирине қǝўип туўылыўы себепли жума ҳǝм басқа намазлар сыяқлы Ийд намазын да жǝмаат болып оқыўдың илажы болмайды.

Бундай жағдайда тѳмендеги аят, ҳǝдис ҳǝм шаръий қағыйдаларда кѳрсетилген усынысларға ǝмел етиўге буйрылады. Аллаҳ таала Қурани кǝриймде сондай дейди:

وَلَا تُلْقُوا بِأَيْدِيكُمْ إِلَى التَّهْلُكَةِ

яғный : Өз қолларыңыз бенен (өзлериңизди) өлтирмең (Бақара сүреси, 195-аят).

Абу Саъид Худурий разияллаҳу анҳудан рǝўият етилген ҳǝдисте Ҳǝзирети Пайғамбарымыз саллаллаҳу алайҳи ўасаллам:

لا ضرر ولا ضرار

яғный : “Зыян бериў ҳǝм зыян кѳриў де жоқ” деген.

Теберрик фиқҳий китапларымызда:

درء المفاسد مقدم على جلب المصالح

яғный : “Зыянды жоқ етиў пайданы келтириўден алдыға қойылады”, деген қағыйда бар.

Жоқарыдағы айтылғанлардан келип шығып, шǝриат инсанға зыян жетиў мүмкиншилиги күшейген ўақытта ибадатларды жеңил тǝризде орынлаўға рухсат береди ямаса пүткиллей жуўапкершиликтен сақыт етеди. Ийд намазы ўǝжип ǝмел болғаны себепли бүгингидай кеширимли жағдайларда ҳайт намазын ада етиў сақыт болады.

Әмелдеги жағдай талабынан келип шығып, Рамазан ҳайыты намазы ада етилмесе де байрам кейпиятын сақлап қалыў ушын Ҳǝзирети Пайғамбарымыз саллаллаҳу алайҳи ўасалламның бир сүннетлерин турмысқа енгизиў мақсетке муўапық болады. Абу Саъид разияллаҳу анҳудан рǝўият етиледи:

لَا يُصَلِّي قَبْلَ اَلْعِيدِ شَيْئًا, فَإِذَا رَجَعَ إِلَى مَنْزِلِهِ صَلَّى رَكْعَتَيْنِ

яғный : “Расулуллаҳ саллаллаҳу алайҳи ўасаллам Ийд намазынан алдын нǝпил намаз оқымас еди. Қашан үйине қайтса еки рǝкат намаз оқыр еди” (Имам Ибн Можа рǝўияты).

Ҳанафий мазҳабының фиқҳий дереклеринен бири болған “Мажмаъул анҳур” китабында сондай делинеди:

اعْلَمْ أَنَّ صَلَاةَ الْعِيدِ قَائِمَةٌ مَقَامَ الضُّحَى فَإِذَا فَاتَتْ بِعُذْرٍ يُسْتَحَبُّ

أَنْ يُصَلِّيَ رَكْعَتَيْنِ أَوْ أَرْبَعًا وَهُوَ أَفْضَلُ

яғный: “Ҳайыт намазы Зуҳо (сǝске) намазының орнына қойылған. Қашанда, ҳайыт намазы қандайда бир кешириў себепли оқылмай қалса, еки ямаса тѳрт рǝкат нǝпил намаз оқыў мустаҳаб болады. Тѳрт рǝкат оқыған абзал”.

Айтылған шаръий дǝлил ҳǝм ҳүжжетлерден келип шығып, Ѳзбекстан мусулманлары басқармасы Уламалар Кеңеси карантин шǝраятында Рамазан ҳайытын белгилеў бойынша тѳмендегилерди усыныс етеди:

  • 1.Ѳзбекстан мусылманлары басқармасы Уламалар Кеңеси пǝтиўасы тийкарында мешитлерде карантин дǝўиринде ўақтынша жǝмаат намазлары тоқтатылғанын инабатқа алған ҳалда Рамазан ҳайыты (Ийдул фитир) намазын оқыў да мѳмин-мусылманлардың жуўапкершилигинен сақыт болады. Жерлеслеримизге ҳайт күни қуяш терек бойы кѳтерилгеннен кейин ѳз шаңарақларында тѳрт рǝкатлы нǝпил намазын оқыўы усыныс етиледи.
  • 2.Уламалар ҳǝм имам-хатиблер тǝрепинен бүгинги ўақтыншалық қыйыншылықларға қарамастан, Рамазан ҳайыты ҳǝр дайымғыдай шаңарақларымызға, кеўиллеримизге қуўаныш, журтымызға пайыз-берекет кириўи, бир-биримизге болған меҳир-ақыбетимиздиң жǝне де зыяда болыўына себеп екени ҳаққында, ғалаба хабар қураллары, теле, радиоканаллар, баспа ҳǝм электрон баспаларда кең кѳлемли үгит-нǝсият жумыслары ǝмелге асырылсын.
  • 3.Ҳайт қарсаңында ҳǝм байрам күнлери жасы уллы кекселеримиз ҳǝм наўқаслар ҳалынан хабар алыў ҳǝм де ҳайт пенен қутлықлаў ҳǝм басқа миллий үрп-ǝдетлеримиз бенен байланыслы дǝстүрлеримизди карантин талапларынан келип шыққан ҳалда ǝмелге асырыў усыныс етилсин.
  • 4.Қарақалпақстан Республикасы, Ташкент қаласы ҳǝм ўǝлаятлардың орайларында “Рамазан ҳайыты - қайыр сақаўат ǝййямы”, “Рамазан ҳайыты - қуўаныш мǝўсими”, “Ийдул фитир - үлкен шадлық” мазмунындағы жазыўлар жайластырылсын.
  • 5.2020-жыл 24-май күни Ѳзбекстан мусылманлары басқармасының Рамазан ҳайыты қутлықлаўы журтымыз халқына жеткерилсин. Усы қутлықлаўдан кейин уламалар тǝрепинен Рамазан ҳайыты пазыйлетлери ҳаққында телевидение арқалы интервьюлер турақлы түрде даўам еттирилсин.
  • 6.Рамазан ҳайыты қарсаңында халықтың жǝрдемге мүтǝж қатламларын қоллап-қуўатлаў мақсетинде, қǝўендерлер кѳмеги менен “Сақаўат ҳǝм кѳмек” улыўма халықлық ҳǝрекети кең түрде ǝмелге асырылсын.
  • 7.Рамазан ҳайыты қарсаңында барлық телеканаллар арқалы эфирге узатылыўы режелестирилген кѳрсетиўлер Медиа-режеси тийкарында Қарақалпақстан Республикасы қазыяты қазысы, Ташкент қаласы ҳǝм ўǝлаятлар бас имам-хатиблери ҳǝм де халқымыз арасында абырайлы диний уламаларымыз тǝрепинен шѳлкемлестирилсин ҳǝм кең жарытылсын.
  • 8.Қарақалпақстан Республикасы қазыяты қазысы, Ташкент қаласы ҳǝм ўǝлаятлар бас имам-хатиблери тǝрепинен социаллық тармақлар арқалы, “Рамазан ҳайыты мүбǝрек болсын!” темасындағы баянатларды Рамазан ҳайыты күни онлайн тǝризде берип барыў шѳлкемлестирилсин.

Азиз заманласлар, Аллаҳтың рахмети ҳǝм берекети жаўылып турған усы демде, қǝлбимиз жумсап, ықласымыз артып турған мǝўритлерде дуўа қылайық. Халқымызды, жанажан Ўатанымызды ҳǝр қыйлы апатлардан, бǝле-қазалардан Ѳзи сақлап, турмысымызды буннан да пǝраўан қылсын.

Ѳзбекстан мусылманлары басқармасы Уламалар Кеңеси,

2020-жыл, 21-май, Ташкент қаласы.

  • 406 мәрте оқылды

Paziylet.uzҚарақалпақстан мусылманлары қазыяты веб-сайты