ТУЎРЫ ИСЕНИМЛИ АДАМ АДАСПАЙДЫ…

Жасап атырған әсиримизде қураллы соқылығысыўлар, ғалабалық келиспеўшиликлер болмайды, деп болжаған еди. Бирақ инсанда нәпси бәлеси бар екен, өз мәпин ойлаў даўам ете береди, бул болса өз нәўбетинде үлкен-киши урыслардың келип шығыў себепшиси екенлигине жаңа мың жыллықтың басында және бир мәрте гүўасы болдық.

Бүгинги күндеги қәўип тек усыннан ибарат па? Яқ, буған шекем еле бир қатар қәтелер бар: миссионерлик, ғалаба мәденият, терроршылық, ақидапарастлық ҳәм жат идеялар...

Булардың бәршесин улыўмаластырып “ҳүждан еркинлигине қәўип” деп атаса болады. Бул қәўиптиң нышан орайында халықтың сана-сезими қәлиплеспеген жаслары ҳәм сыртқы тәсирге берилиўши яки бир күнлик тамағынан басқа тәшўиши жоқ қатлам болыўы менен қәтерли. Әне сондай инсанлардың қǝлбиндеги исеним бослығы бизге дос болмағанлардың ғәрезли мақсетлерине хызмет қылыўшы жат идеялар менен толықтырылады. Усылайынша халық арасында ала-аўызлық пайда болады.

“Ҳүждан еркинлиги”, «ақида» – исеним дегени. Инсанның исенимин өзгертсең, өмир тәризиде түптен өзгериўи сөзсиз. Ҳүждан еркинлиги мәселеси жүдә нәзик мәселе есапланады. Бул мәселеде адасқан адамның әмеллери зая болады. Бул ҳаққында Сўфи Аллаяр ҳәзиретлери: «Ақида билмеген шайтанға елдур, мың жыл ибадат қылса да ҳәммеси желдур», деген еди. Бул қатарларда, туўры исенимди билмеген инсан шайтан менен дос екенлиги, егер ол өмири даўамында ибадат қылса да босқа кететуғынлығын айтпақта. Соның ушын инсан өзи дурыс деп билген, исенген ақиданың сызықларынан шетлемейди.

Демек, исеним өмиримиз тийкары, тиреги екен, оны дурыс қәлиплестириўимиз керек. Мырза Бедил: “Басламасынан қыйсық болса пǝрдийўал, Аспанға жетсе де қыйсықдур дийўал”, деп айтқан еди. Демек, ақидамыз бидъат-хурафат усаған иллетлерден, қәте түсиниклерден аўлақ болса, бизди ҳеш ким адастыралмайды, тынышлығымыз да бузалмайды ҳәм өзине бойсындыра алмайды.

Соның ушын ақидаға қарсы болыўға себеп болған ўақыялар тарийхын, олардың тамырын ҳәм түп мәнисин үйренип шығыўымыз;

Мусылманды кәпирликте айыплаў, оның намысына тийиўши сөзлерди айтыў үлкен гүна екенлигин билиўимиз;

Душпанлардың ҳийлесине исенип өзин-өзи партлатыў, айрым адамлар айтқандай, шаҳидлик емес, бәлким өз жанына қас қылыў ҳәм бийгүна адамлардың қанын төгиўдей үлкен гүналарды арқалап жәҳәннемге түсиў екенлигин аңлаўымыз;

Миссионерлер алдаўына түсип, арзымаған мал-дүньяны деп бийбаҳа рысқы-несийбеден кешиў еки дүньяда да хорлық келтириўин билиўимиз;

Ҳәр-түрли “демократия экспортшылары”ның шырайлы шығыўлары үсти жылтырақ нәрседен басқа зат емес екенлигин, оларға халық ҳуқықларынан көре өзлериниң миллий мәплери үстинирек екенлигин аңлап жетиўимиз лазым.

Тохиржон Болтабоев,

Ravza.uz сайтынан Нѳкис «Имам ийшан Муҳаммад» жоме мешити имам-найыбы Турдымуратов Қаҳарман таярлады.

  • 63 мәрте оқылды

Paziylet.uzҚарақалпақстан мусылманлары қазыяты веб-сайты