Нǝмаҳрам ҳаялларға қараўдың зыяны (үшинши мақала)

Шаръий кеширимлер

Әўретке қараўды мубаҳ етиўши кешириўлер он болып табылады:

1). Айырым биреўлердиң зыянына гүўалық қылыў нийетинде. Мысалы, зина етиўшилердиң шахсын билип алыў ушын шǝриат жағынан олардың ǝўретине қараў мубаҳ;

2). Мǝкемеде гүўалық бериў ўақтында гүўаға мубаҳ;

3). Қазыға да ҳүким шығарыў ўақтында қамақтағылар ǝўретине зǝрүрат жүзесинен қараў;

4). Перзент туўыў ўақтында акушеркалар ананың ǝўретине қараў;

5). Келин болыўшының пǝклигин анықлаў зǝрүрлиги пайда болған ўақытта тексериўши ҳаял келинниң ǝўретине қараў;

6). Айыбын жасырған ўақытта. Мысалы, келин болған қыз денесинде айбы бар екенин жасырды. Оның айыбы бар ямаса жоқ екенин анықлаў нийетинде оның ǝўретине нǝзер салыў мубаҳ;

7). Сүннет қылыў ўақтында;

8). Наўқасты емлеў ўақтында. Соның менен бирге, клизма қылыў ушын ǝўретке қараў мубаҳ;

9). Үйлениў нийетинде. Яғный, адам ѳзи үйленбекши болған ҳаялдың ǝўретин тексерип алыў ушын нǝзер салыўы мубаҳ. Тексерип болғанынан кейин неке оқыламан дегенше «Биз унастырылғанбыз» деген сылтаў менен ышқый сǝўбетлер қурыўы ҳарам болады;

10). Сатып алыў нийетинде. Яғный, қандайда бир шорыны сатып алмақшы болған қарыйдар оны ǝўретлерине шекем тексерип алыўы мубаҳ есапланади.

Жас жигитлерге ышқый нǝзер менен қараў ҳүкими

Ҳаялларға ишқый нǝзер менен қараўдан қайтарылғаны сыяқлы жас жигитлерге де суқланып қараў ҳарам болады. Ышқый болмаса зыяны жоқ (Татарҳония).

Шайҳ Ибн Обидин «Роддул мухтар»да мынадай деп жазады: «Мултақит»та: «Жас жигит егер шырайлы болса, оның ҳүкими ҳаяллар ҳүкими киби болады. Оның басынан тап аяғына шекем ǝўретдур», деп айтылады.

Саййид Абу Қасим айтады: «Яғный, оған ышқый нǝзер салыў ҳарам болады. Бирақ оның менен жалғыз қалыў ҳǝм оған ышқый нǝзер менен қарамаўдың зыяны жоқ. Сол себепли де оны нықап тағыўға буйырылмаған. Мен айтаман: (Ибн Обидин) бул ҳүким кѳкиреги кѳринип қалған, (балағат жасына жетпеген) жас қызларға да тийисли болады. Бǝлки айырым пасықлар жас жигиттен кѳре жас қызларды хош кѳреди (Роддул Мухтар. Китабус солат. 80/с).

Муҳаммад Хадимий раҳимаҳуллаҳ «Бариқа»да келтириўинше, ҳǝр бир ҳаял менен еки шайтан болады. Жас жигитлер менен болса он сегиз шайтан бирге болады. Ҳǝтте жас жигит илим алыўды қǝлесе, оның ата-анасы иртки қǝўипи себепли перзентин илим алыўдан қайтарыўға рухсат бериледи.

Имам Аъзам Абу Ҳанифа ѳз шǝкирти Муҳаммад ибн Ҳасанни сабақ ўақтында арқа тǝрепине отырғызып қояр еди. Себеби, Муҳаммад ибн Ҳасан жас, сулыўшықтан келген жигит болып, Абу Ҳанифа оған нǝзери кетиб қалыўынан қорқар еди.

Суфёни Саўрий деди: «Бул үммет ишинде үш тайпа Лутийлар бар (Лутий-баччабаз). Биринши тайпа ышқый нǝзер етиўшилер. Екинши тайпа аралық сақлап, қолынан услап ҳүзир етиўшилер. Үшинши тайпа ливота етиўшилер.

«Нисобул иҳтисоб»та келтириледи: Абдуллаҳ ибн Умар разияллаҳу анҳу ҳǝўлиси алдында отырған еди. Кѳше басынан киятырған, жас сулыўшық жигитке кѳзи түсип қалды. Оны кѳрди де тезлик пенен ҳǝўлисине кирип кетти. Оны кеткенин айтқаннан кейин ҳǝўлинен шығып келди. Ол адамнан соралды: «Ҳǝй Абдуллаҳ, бул исти ѳз пикириңиз бенен еттиңизбе ямаса бул ҳаққында Расулуллаҳтан бир гǝп еситкенсизбе? Абдуллаҳ ибн Умар жуўап берди: «Расулуллаҳ саллаллаҳу алайҳи ўасалламнан еситкен едим. Ол: «Оларға (ышқый нǝзер менен) қараў ҳарам болады. Олар менен (ышқый нǝзер менен) сѳйлесиў ҳарам болады. Олар менен (ышқый нǝзер менен) бирге отырыў ҳарам», деп айтады.

Исмайыл ибн Касир раҳимаҳуллаҳ Нур сүреси отызыншы аят түсиндирмесинде сондай жазады: «Салаф уламаларынан кѳбиси жас жигитлерге суқланиб қараўдан қайтарыўларын айтарды. Әсиресе, сўфий имамлардан кѳбиси қатты турған. Аҳли илимлерден бир тайпасы оны ҳарам деген. Себеби онда иртки бар».

Ерли-зайыплы арасындағы нǝзер салыў ǝдеплери

Ерли-зайыплылар бир-бириниң ǝўретлерине қараўы мүмкин. Солай болса да ǝдеп шегарасынан шықпаған ҳалда, ǝўрети турпайыларына қарамасын. Фуқаҳалардың айтыўына қарағанда, жынысый қатнас ўақтында қып жалаңаш болып алыў мǝкириў болады.

Расулуллаҳ саллаллаҳу алайҳи ўасаллам: «Егер араңыздан кимдур (жима нийетинде) келсе (ǝўретин) бекитсин. Егер бекитпесе периштелер уят етип шығып кетеди ол шайтан менен қалады. Егер араларында перзент пайда болса, онда шайтанның да несийбеси болады», дейди (Имам Табараний. Баззар Абу Ҳурайрадан).

Басқа бир рǝўиятта «Ешекке уқсап қып жалаңаш болмаңлар», делинген. Расулуллаҳ, қып жалаңаш болып алыўды ешекке уқсатыўында, бул жағдайдың жақсы емеслиги белгили болады.

Айша анамыз айтқан еди: «Расулуллаҳтың ǝўретин мен де кѳрген емеспен, мениң ǝўретимди ол да кѳрген емес».

«Татархония»да айтылыўынша, ер адам ѳз ҳаялы ҳǝм шорысының басынан тап қǝдемине шекем болған ағзаларына қараўы жайыз. Бирақ ең абзалы бир-бириниң ǝўретлерине қарамаўы болып табылады.

Жуўмақ

Нǝзер ҳүкимлеринде, жас балаларға суқланыў, ҳаялдың ҳаялға қараўы, ер адамның ер адамның ǝўретине тигилиўиниң шǝриат жағынан қадаған етилгени, ǝлбетте, бийкарға емес.

Бүгинги күнде пүткил инсаниятты уўайымға салып атырған баччабазлық, бесақалбазлық, гомосексуализм, гейлик, лесбийлик, сафизм, трибадия, онанизм, вазионизм, зоофилия, педофелия ҳǝм усылар сыяқлы басқа зина түрлеринен ибарат бузықлықлардан инсаниятты тек Ислам дини ғана қутқарып қалыўы мүмкин. Әйне мақаладағы ҳүкимлерди билген ҳақыйқый мусылман, жоқарыда санап ѳтилген ǝдепсизликлерден қатты жеркенеди (Тамам).

Биринши мақала:

Екинши мақала:

Автор: Батырали Әлишер улы.

Muslim.uz сайтынан Нѳкис районы «Имаматдин ийшан» жоме мешити имам-хатиби Дǝўлетбай Алимбетов таярлады.

  • 111 мәрте оқылды

Paziylet.uzҚарақалпақстан мусылманлары қазыяты веб-сайты