Туўры сөзликке әдетлениң

Динимиз барқулла туўры сөйлеўге буйырады. Аллаҳ таала Қураны кәриймде: «Ҳәй ийман келтиргенлер! Аллаҳтан қорқың ҳәм туўры сөз сөйлең!» деп биз мусылманларды ҳәр дайым туўры сөзли болыўға шақырмақта. Туўры сөйлеў ең жақсы пазийлетлерден саналып, ол рәҳәттиң тийкары есапланады. Шаңарақ ҳәм жәмийеттиң пәраўанлығы да туўрылық, расгөйлик пенен даўамлы болады. Туўры сөзлик себепли шаңарақ, жәмийет ағзалары арасында бир-бирине меҳир-муҳаббат, исеним күшейип, ҳәр тараўда раўажланыў, алға илгерилеў жүз береди.

Инсанның ең пәк ҳәм пәкизе туйғылары, турмыслық түсиник ҳәм пикирлери шаңарақта қәлиплеседи. Ата-ана арасындағы бир-бирине деген исеним шаңарақта қǝтержамлықты жүзеге келтиреди. Бул өз гезегинде перзентлер тәрбиясына жүдә үлкен тәсир қылыўшы фактор саналады. Демек, шаңарақта үлкен-кишиниң әдеп талапларына бойсыныўы жүдә әҳмийетли.

Жумыс ямаса оқыў орнындағы шериклердиң де мәнәўий кеселликлери басқаларға да тәсир етиўи тәбийий. Себеби, Аллаҳ таала Қураны кәриймде бенделерине садық инсанлар менен бирге болыўды буйырып: «Ҳәй ийман келтиргенлер! Аллаҳтан қорқың ҳәм (ийманда) садықлар менен бирге болың!» деп ескерткен. Садықлар сөз, ис, нийет ҳәм ийманда садық инсанлар болады. Сөздеги садықлық бул рас сөйлеў, жалғаннан сақланыў менен болады. Пайғамбарымыз саллаллаҳу алайҳи ўә саллам да: «Туўры сөзлик жақсылыққа жетелейди. Ал, жақсылық жәннетке жетелейди. Әлбетте, адам туўры сөйлейди, ҳәтте Аллаҳтың алдында сыддықлардан деп жазылады» деп туўры сөзликтиң сыйлығын биз мусылманларға баян қылып бермекте. (Муттафақун алайҳи).

Ҳәмме ис те турақлы орынлап жүриў менен әдетке айланады. Туўры сөзлик те сондай. Ҳәтте өз пайдамызға қарсы келсе де, туўры гәпти орнында айта билсек, буның сыйлығы еки дүньяда да жақсылық болады. Соның ушын ата-бабаларымыз: «Басыңа қылыш келсе де, рас сөйле» деп бийкарға айтпаған!

Алымжан Салимов, Нѳкис районы «Имам ийшан» жоме мешити имам-хатиби.

  • 227 мәрте оқылды

Paziylet.uzҚарақалпақстан мусылманлары қазыяты веб-сайты