Ислам ǝмирлеринен гѳзленген бес мақсет

Исламның ǝмирлеринде бес мақсет гѳзленген. Ҳǝммеси үйренилген ўақытта бес тийкарғы топарға жǝмленеди:

  • 1.Исенимди қорғаў, ширк, күпир ҳǝм тағы басқалар болмасын.
  • 2.Руҳты қорғаў.
  • 3.Ақылды қорғаў, асыраў. Сол себепли шарап, ишимлик ишиў қадаған етилген. Ишимлик ақылды зайыл еткени ушын ҳарам етилген. Себеби, исламның ўазыйпасы ақылды қорғаў...
  • 4.Дүнья-малды қорғаў. Дүнья-малға зыян жеткермейсең! Ҳǝзир ресторан, асханаларда «табақты сындыр да, бес мың лира тѳле» деген мода шыққан. Тынышсызланыўды бастырыў ушын табақ сындырыў... Исламда бул ǝдет жоқ. Ислей алмайсаң!..

- Не ушын?

Исламда буйымлар да қǝдирли. Дүнья-малды ысырап еткен, зыян жеткерген жазасын алады. Мине, буған итибар берейик...

- Мен ѳз табағымды сындырдым... Ислам ѳз табағыңды сындырсаң да «саған баслық болып жазаңды беремен» дейди... Не ушын..? Шǝрият нызамларында буйым да қǝдирли болып табылады, дүнья-малды қǝстерлеў де ǝҳимийетли болады. Шаръий нызамларда булар ҳаққында да айтылған. Пǝтиўа китаплары қағыйдалары арасындан орын алған.

لا ضرر و لا ضرار في الاسلام

Ла зарара ўало зирора фил ислам - «Исламда дүнья-малға зыян бериў мүмкин емес».

Мен қоңсымнан хапа болсам да, бирақ оның қырманын жағыўға ҳақым жоқ. Ислам кѳзқарасынан бундай ислеў мүмкин емес. Гүнǝ болады, аўыр жазасы бар.

Ҳǝзирет ол мениң қырманымды жаққан еди, мен де оның қырманын жағаман.

Одай етиўге де ҳақың жоқ. /Ла зарара ўало зирора фил ислам/ - Зыян бериў мүмкин емес. Зыянға зыян менен жуўап бериўге де ҳақың жоқ. Лекин қазыға мүрǝжаат етип, ҳаққыңды талап етиўиң мүмкин. Дүнья-малға зыян бере алмассаң. Себеби, ислам малды да қǝдирли есаплайды. Бир бала бир устаздың алдында күйген лампочканы дийўалға урып сындырады. Лампочка шыңғырлап сынып кеткенде, устаз ол балаға жаза берген екен. Устазға, «Неге балаға жаза бердиңиз, ѳйткени ол күйген лампочка-ғо?! », дегенде: «Яқ, күйген болса да бир иске жарап қалар еди. Әўеле тайын соғылған бир затты бузыў, сындырыўдың ѳзи дурыс емес», - дейди.

Солай екен, ислам ақыл, дүнья-малды, динди, исенимди асыраў ҳǝм қорғаўды тийкар деп биледи.

  • 5.Нǝсил бузылмаўын да тийкар деп биледи. Усының нǝтийжесинде бузықшылық қадаған етиледи. Неке шǝрт. Нǝсилдиң қǝўипсизлиги ушын жуўапкерлик керек болғанлығынан неке шǝрт етиледи. Сол себепли бала алдырыў гүнǝ, жынаят болып табылады. Жатырда қǝлиплескен бала мийрасларда итибарға алынады. Солай екен, исламның пǝнд-нǝсиятлары инсан перзентине зǝрүр затлардың қǝўипсизлиги ҳǝм инсан пайдасы ушын болып табылады.

Сол себепли Қураны кǝриймде буйырылады:

قُلْ إِنَّ اللّهَ لاَ يَأْمُرُ بِالْفَحْشَاء

Айтың, /Ҳǝй Муҳаммад/: «Аллаҳ ҳеш қашан бундай бузық ислерге буйырмайды».

Аллаҳ ǝмирлериниң барлығында бир ҳикмет, бир жақсылық бар.

Мысалы, хош, неге талақ қылыў бар? Себеби, талақ шаңарақ қǝўипсизлигин тǝмийинлейтуғын қорықшы. Талақ болмаса инсанлар қыйын жағдайда қалады, ѳзин ѳлтириўге түседи. Талақ бир қорғаўшы, инсан перзентиниң бахытлы болыўы ушын ол да шǝрт есапланады. Гейде сабыр кесеси толғанда, ол да бир немат болады. Гейде ѳлим бир немат болады, гейде талақ... Ондай жағдайды Аллаҳ жаманлықты буйырмас. Аллаҳ буйырған ҳǝр бир зат бир пайдаға жѳнелтирилген болады. Ол жағынан ислам гѳззал ҳǝм пайдалы болады.

Кейининен, ислам ҳаўада болған бир дин емес. Булытларда болған бир дин емес, аспанда болған бир дин емес. Тек ғана ақырет пенен байланыслы бир система емес ислам...

Шайыр Ҳасанали Йўжел қǝте етип:

«Дин бир сезим, оған кимсе илеспес,

Ылайықлығың мен бул яңлы билейин!», - депти. Қǝте бул! Яқ! Сен динди де билмепсең, ылайықлығын да билмепсең!

«Ислам ҳǝм этика» китабынан алынды.

Muslim.uz сайтынан Шымбай районы «Хан» жоме мешити имам-найыбы Асқар Қаражанов таярлады.

  • 103 мәрте оқылды

Paziylet.uzҚарақалпақстан мусылманлары қазыяты веб-сайты