Ўатанға хызмет бийкар кетпес

Шет еллерде сапарда болғанымызда Ѳзбекстан байрағын кѳрсек ямаса жерлеслеримизден бирин ушыратсақ, журт сағынышын қумсап кѳзимизден жас қалқыйды. Бул бийкарға емес, ǝлбетте. Себеби, инсан жаралыпты, оның қǝлбине Ўатанға меҳир-муҳаббат, сағанаш сезимлери жайласқан.

Ҳǝр жылы журтымыз ғǝрезсизликке ерискен күнин бир-биринен гѳззал идея ҳǝм уранлар астында нышанлаймыз. Олардың ҳǝр бири кеўилимизде меҳир оятып, сол Ўатан перзенти болған ғарры ҳǝм жасты ел-журт пǝраўанлығы жолында бирлестирмекте.

Усы нурға бѳленген күнлерде ѳткендеги, уллы бабаларымыз мийраслары, ғǝрезсизлигимиздиң 29 жыллық дǝўири, атап айтқанда, соңғы үш жыл даўамында басып ѳткен жолымыз, ислеген ийгиликли ислеримизди бақлаймыз. Миллий тиклениўден миллий раўажланыўға қарай ѳзине исенимли қǝдем таслап атырған Ўатанымызда быйылғы ғǝрезсизлик байрамы «Сен — қүдирет дереги, садат мǝканы, жанажан Ѳзбекстаным!» ураны астында байрамланады.

Аллаҳ таала ҳǝзирети инсан кеўилине Ўатанды сүйиў сезимин салды. Имам Ғаззолий раҳматуллаҳи алайҳ айтады: “Адам Ўатанын, егер ол шѳл болса да, барынша сүйеди. Ўатанға муҳаббат сезими - илǝҳий. Инсан ўатанынан басқа орында қǝтержам бола алмайды”.

Уллы Рǝббимиздиң илǝҳий ǝмрине муўапық (Аҳзаб сүреси, 21-аят), мѳмин адам ҳǝр бир исте Расулуллаҳ саллаллаҳу алайҳи ўа салламнан ибрат алыўға умтылады. Себеби, Набий алайҳиссалам Меккеден Мадина қаласына кѳшип баратқанда жылады. Кеўилсиз ҳалда ана қаласы Меккеге қайта-қайта қарап: «Әлбетте, сен Алланың ең жақсы мǝканысаң ҳǝм Аллаҳтың ең сүйикли қаласысаң. Егер мени сеннен шығармағанында ҳеш шықпас едим», деген («Фатҳул борий»).

Ол ѳзи туўылып-ѳскен Мекке қаласы сағынышы себепли қатты қайғыға батты.

Аллаҳ таала марҳамат етип: (Ҳәй Муҳаммад!) Саған (усы) Қуранды парыз қылған (Аллаҳ), әлбетте, сени қайтатуғын орын (Мәккә)ға қайтарады (Қосос сүреси, 85-аят) аятын назыл қылғаннан соң, кеўли жай тапты.

Расулуллаҳ саллаллаҳу алайҳи ўа саллам сапардан қайып киятырып, Мадина кѳшелерин кѳргеннен соң, түйелерин тоқтатқан. Имам Ҳумайдтың рǝўиятында: «Мадинаны сүйгенинен кѳлигин тоқтатар еди», делинген (Имам Бухарий рǝўияты). Ибн Ҳажар Асқалоний раҳимаҳуллаҳ усы ҳǝдийсти түсиндирип: «Бул ҳǝдийс Мадина қаласының пазийлетин хабар бериў менен бирге, Ўатанды сүйиў жайыз екенлигине де ишара етеди», деген.

Ѳзбекстан аталмыш гѳззал жерде халқымыз бир мақсет жолында бирлесип, ҳүрметли Ел басшымыз ǝтирапында бирлесип жарқын келешек, жоқары раўажланыў тǝрепке жол тутып атыр. Ѳз гезегинде, Ўатан ѳз халқына да татыўлықта ҳикмет кѳплигинен сабақ берип атырған сыяқлы. Буны соңғы бес ай даўамында елимизге келген кѳринбес жаў - коронавирус бǝлесине қарсы гүресте мǝмлекетимиз атадай қайырқом, анадай меҳрийбан болып, жерлеслеримизге кѳрсетилген медициналық, материаллық, руўхый кѳмеклер мысалында кѳриў мүмкин.

Итибарыңызды жақын ѳтмиште арзыў қылыў да мүмкин болмаған, ғǝрезсизлик себепли, ǝсиресе, соңғы үш жыл даўамында ҳақыйқатлыққа айланған раўажланыў жолымыздың ҳǝммемизге айна сыяқлы аян кѳрсеткишлерине емес, ҳǝр биримиздиң кѳз оңымызда жүз берип атырған, бир қарағанда ǝпиўайы сезилген ҳақыйқатларға қаратпақшыман.

2020-жылдың ѳткен дǝўири даўамында журтымызда кѳплеген жаңа жоме мешитлер ашылды. Бундай ийгиликли ислер карантин дǝўиринде тоқтап қалмады. Бǝлки тек ғана пайтахтта емес, алыс аймақларда да ǝмелге асырылып атыр. Кеше ғана журтымыздың қубла шегараларында жасаўшы мѳмин-мусылманларымыз ушын қуўанышлы ўақыя жүз берди: Сурхандǝрья ўǝлаяты Термиз районында «Варроқ Термизий» мешити ашылды. Усының менен мǝмлекетимизде мешитлер саны 2072 ге жетти. Бир неше күн алдын болса Ташкент ўǝлаяты Алмалық қаласындағы «Ҳилал» мешити жумыс баслағаны ҳаққындағы хабарды еситип, кеўилимиз толған еди.

Ташкент қаласында уллы алламалар атындағы «Сузук ота», «Шайық Муҳаммад Садық Муҳаммад Юсуф», «Файзулла хўжа улы Мурод ҳожи», Сурхандǝрья ўǝлаятында «Ҳаким Термизий», «Шайық Шамсиддин», «Имам Низомиддин Сангардакий», Наманганда «Муҳаммад ал-Амин», Ферғанада «Чилигижийда», Наўайыда «Абу Бакр Сиддиқ» ҳǝм Ташкент ўǝлаятында «Абу Ҳурайра» мешитлери ҳǝм де Бухарада «Абдуллаҳ ибн Муборак» атлы жаңа жоме мешит жумыс баслағаны мѳмин-мусылманларды қуўанышқа бѳледи.

Бул түпкиликли ѳзгерислер, хош хабарларды ҳǝммемиз кѳрип, еситип, тиккелей гүўасы болып турыппыз. Бул ийгиликли ислер ѳз-ѳзинен ǝмелге аспай атыр. Булардың негизинде бир жағадан бас шығарып, биргеликте күнди түнге, түнди таңға жалғап мийнет қылып атырған ǝзизлердиң ис-ҳǝрекетлери сǝўлеленген.

Бул түпкиликли ѳзгерислер тек ғана мǝмлекетимизде емес, бүгинги күнде дүнья жǝмийетшилигинде тǝн алынып атыр. Сѳз тастыйығы менен гѳззал, дегениндей, жақында АҚШтың Ж.Хопкинс университети жанындағы Орайлық Азия ҳǝм Кавказ институты президенти Фредерик Старр ҳǝм де Институт директоры Сванте Корнеллниң «Ѳзбекстан: мусылман дүньясындағы түпкиликли ѳзгерислер ушын жаңа модель» атлы мақаласы жǝрияланды.

Экспертлердиң атап ѳтиўинше, Президентимиз Шавкат Мирзиёев дǝўиринде Ѳзбекстанның бай диний-руўхый тарийхқа даўагерлиги ǝмелий ҳǝрекетлерде кѳринетуғын болып атыр. Авторлардың тǝн алыўынша: «Регион, исламның исеним орайы ретинде қаралатуғын Жақын Шығыстан қалыспаған ҳалда, тарийхый, диний ҳǝм интеллектуал тийкарларына кѳре, мусылман дүньясының орайы болыўға ҳақылы».

Ҳақыйқатында да, журтымызда диний-билимлендириў тараўында ǝмелге асырылып атырған реформалардың ǝдиллигин тǝмийинлеўдиң ǝмелдеги мысалы ретинде халық талқылаўына қойылған Ѳзбекстан Республикасының «Ҳүждан еркинлиги ҳǝм диний шѳлкемлер ҳаққында»ғы нызамын келтириў мүмкин.

Ўатанымыз раўажланыўы, халқымыздың гүллениўи жолында ǝмелге асырылып атырған ийгиликли ислердиң саўабы жүдǝ уллы.

Пайғамбарымыз алайҳиссалам: “Бир кеше-күндиз «рибот», (яғный душпаннан қорғап шығыў) бир ай тутылған нǝпил ораза ҳǝм оқылған түнги намаздан жақсы болады”, деген (Имам Муслим рǝўияты).

Жуўмақ сонда, заманлар ѳтиўи, ǝсирлер алмаслаўы менен ҳǝмме зат умытылыўы мүмкин. Лекин динге ҳǝм Ўатанға етилген хызмет ҳеш умытылмайды. Тарийхта жақсы ҳǝм жаман ат қалдырған еки Маҳмудты билемиз. Бири Маҳмуд Ялавоч, екиншиси Маҳмуд Таробий. Ялавоч Шыңғысхан лǝшкерлерине қосылып, ѳз Ўатанына сатқынлық еткен болса, Таробий сол жаўға қарсы аяўсыз гүрескен.

Шыңғысхан басқыншылығынан берли қанша заманлар ѳтти, қанша дǝўир, басқарыў принциплери ѳзгерди, бирақ ǝсирлер даўамында, ҳǝтте еле де халқымыз Маҳмуд Ялавочтың қылмысынан уялады. Ең қǝўетерлиси, ҳеш ким перзентине «Ялавоч» деп ат қоймайды, бундай аттағы аймақ та жоқ. Бирақ журтымызда Маҳмуд Таробий аты менен аталатуғын кѳшелер, жерлер кѳп.

Нуриддин Холиқназаров,

Ташкент қаласы бас имам-хатиби

Дерек: muslim.uz

  • 134 мәрте оқылды

Paziylet.uzҚарақалпақстан мусылманлары қазыяты веб-сайты