Қурбанлықтан мақсет - Аллаҳқа болған тақыўаны кѳрсетиў

Узақ жыллық тǝжирийбелерден белгили, жуқпалы кеселликлер кең тарқалған дǝўирде ең мақул түсетуғын шара карантин тǝртиплерин енгизиеў болған. Буннан тийкарғы мақсет болса, адамлар ѳмирин сақлаў ҳǝм тырыспа кең тарқалыўын жылаўлаў болып табылады. Сондай ўақыялар Ислам тарийхында да, журтымыздың ѳтмишинде де кѳп мǝрте гүзетилген. Бүгинги карантин себепли орнатылған тǝртип-қағыйдалар адамларға бираз қыйыншылық туўдырса да, негизи буның менен ғалабалық апаттың алды алынады, инша Аллаҳ.

Хабарыңыз бар, коронавирус пандемиясы дǝўиринде дүнья мǝмлекетлери сыяқлы журтымызда да кеселлик кең күшейиўи мүнǝсибети менен карантин шеклеўлери күшейтилди. Соның менен бирге, кеселлик шынжырын үзиў мақсетинде, шемби ҳǝм екшемби сыяқлы дем алыў күнлери пуқараларға “ѳзин ѳзи жеккелеў” сыяқлы қатаң шеклеўлер енгизилди. Атап айтқанда, Арнаўлы комиссия қарары менен быйылғы Қурбан ҳайытының биринши күни 31-июль жума, шемби ҳǝм екшемби, яғный избе-из үш күн мине сондай карантин нормалары орнатылып, бир қатар ҳǝрекетлер, атап айтқанда, транспорт қураллары ҳǝрекети шекленди.

Халқымыз ѳмирин қорғаў ҳǝм саламатлығын асыраў мақсетинде орнатылған сондай тǝртиплерди саналы түрде түсинген ҳалда қурбанлық етиўди нийет еткен адамлар жанлық сатып алыў, сойдырыў, сақлаў ҳǝм оны тарқатыў илажларын алдынан кѳрип қойыўлары зǝрүр болады.

Соны естен шығармаў керек, қурбанлық етиўден мақсет Аллаҳ жолында қан ағызып, тақыўамызды кѳрсетиў. Бул ҳаққында Аллаҳ таала Қурани кǝриймде сондай марҳамат еткен: “Аллаҳға олардың (қурбанлықтың) гөшлери де, қанлары да жетип бармайды. Бирақ, Оған сизлерден тақўа жетеди. Усылайынша, сизлерди ҳидаят қылғаны себепли – Аллаҳға тәкбир айтыўыңыз ушын оларды сизлерге бойсындырып қойды. Жақсылық қылыўшыларға хош хабар бер!” (“Ҳаж” сүреси, 37-аят).

Солай екен, қурбанлық етиўши адам жанлық сойыўы менен ѳзиниң Аллаҳқа болған тақыўасын кѳрсетер екен, бул исти шырайлы ǝдеп ҳǝм ықлас пенен етиўи, бул жолдағы қыйыншылықларға шыдам бериўи керек болады.

Ҳǝзирги күнде айырым адамлар “Қурбанлық сойыў күнлери карантин күшейтирилген күнге туўры келип қалды. Мен қурбанлық етиўге қыйналаман. Гѳшин қалай тарқатаман, бир қанша мүтǝжлер мени қурбанлық гѳшиме қарап тур”, деген сѳзлер менен шығып, ҳǝр қыйлы орынсыз сѳзлер айтпақта. Негизи уллы ибадат етиўге таярланған мѳмин адам усы ибадатты жоқары ǝдеп ҳǝм салдамлылық пенен орынлаўы талап етиледи. Бундай жүрис-турыслар ибадат саўабының азайыўына алып келеди.

Әзизлер, ибадаттың тийкарғы шǝрти болмаған мǝселелер менен адамлар пикир-қыялын шалғытыў, усы ибадатларды шырайлы орынланыўына кери тǝсир ететуғын, нуқсанлы болыўына себеп болатуғын ҳǝр қыйлы гǝп-сѳзлерди тарқатыўдан сақланайық. Әсиресе, нǝлет айтыў мѳмин адамға жараспайтуғын ǝдет болыўы менен бирге, зыянлы тǝрепи сонда, нǝлет орынсыз айтылған болса, айтқан адамға қайтады. Соған кѳре, оларға айтылған нǝлетлер үлкен итимал менен айтыўшының ѳзине қайтады.

Eң кереги жанлық сойылыўы менен қурбанлықты орынлаған болады, оны орынлаған адам ўǝжип шǝртин орынлаған болады. Қурбанлық гѳшин тарқатыў болса мустаҳаб ǝмел болып, оның мǝселеси биз ойлағаннан кѳре кеңлеў. Яғный, гѳштиң ҳǝммесин тарқатыў да, кейинирек тарқатыў да, ҳǝммесин алып қалыў да керек, тарқатқан адам саўап алады, тарқатпаған адам гүнаҳкар болмайды.

Буның үстине қурбанлық гѳшин бир еки күн сақлап турып ямаса үшинши күни, яғный екшемби күни сойып, дүйшемби күни азаннан тарқатса да болады. Соның менен бирге, қурбанлық етиў бойынша онлайн хызмет кѳрсетиўлерге буйыртпа етиў ямаса ўǝкил арқалы да сойдырыў жайыз болады. Қулласы, қурбанлық етемен, деген адам ушын ҳеш қандай қыйыншылық жоқ.

Туўры түсиниў керек, ҳǝзир дүньяның барлық орынларында да жағдай сондай. Тек ғана бундай ўақытта бǝршемизден азғантай тақат, келисим ҳǝм ақыл менен ис тутыў талап етиледи. Ҳеш қандай кери ҳǝрекетке орын жоқ. Бул қыйыншылық күнлер Аллаҳ тааланың бǝршемизге сынаўы, сондай күнлерде бир жағадан бас шығарып, бир-биримизди қоллап турыўымыз керек.

Атап ѳтиў орынлы, Ѳзбекстанда карантин шеклеўлериниң орташа жолы таңланған. Барлық азық-аўқат дүканлары ҳǝм дǝриханалар үзликсиз ислеп атыр. Күнделикли мүтǝжлик товарларының жетиспеўшилиги ҳǝм баҳаның тийкарсыз артыўының алдын алыў илажлары кѳрилмекте.

Eслетип ѳтемиз, адамлар жǝрдемге мүтǝж таныслары ямаса кем тǝмийинленген ағайын-туўысқанларына ҳайыт күнлери қутлықлаўды қǝлесе, арафа күнлерде ѳз қайыр-садақаларын тарқатыўы ҳǝм қурбанлық гѳшин егер бундай адамлар сǝл узағырақта болса, ҳайыттың тѳртинши күни жеткизиўди усыныс етемиз.

Ҳǝзир, зулҳижжа айының алдыңғы он күнлигинде турыппыз. Бул күнлерде етилген қайыр-садақалардың саўабы да үлкен болыўынан хабарымыз бар. Ҳǝр ким ѳз ǝтирапындағы жǝрдемге мүтǝжлерге жǝрдем берсе, олардың да кеўлине қуўаныш киреди, ҳайыт қуўанышын сезеди. Бул ҳаққында Абу Зарр Ғифорий разияллаҳу анҳудан рǝўият етиледи, Расулуллаҳ саллаллаҳу алайҳи ўасалламнан ең абзал садақа ҳаққында сораўды. Сонда Ол: “Мүтǝжге жасырын берилген садақа”,- деди ҳǝм тѳмендеги аятты оқыды: “Садақаны ашықтан-ашық қылсаңыз, жүдә жақсы. Егер жасырын қылсаңыз ҳәм жарлыларға берсеңиз, бул өзлериңиз ушын (және де) жақсы ҳәм ол сизлерден гүналарыңызды жуўады. Аллаҳ ислеп атырған ислериңизден хабардар” (Бақара сүреси, 271-аят) (Имам Аҳмад рǝўиятлары).

Солай екен, бундай сынаўлы күнлерде ҳǝр биримиз бар мүмкиншилигимизди иске салып ҳǝрекет қылсақ, барлық саўаплы ислерди толық ҳǝм шырайлы жағдайда орынлаў несийп етеди, инша Аллаҳ.

Аллаҳ таала ҳǝр биримизди туўры жолда адастырмасын!

Ѳзбекстан мусылманлары басқармасы Пǝтиўа ҳайъаты.

  • 142 мәрте оқылды

Paziylet.uzҚарақалпақстан мусылманлары қазыяты веб-сайты