Карантин: қурбан ҳайытын белгилеў тǝртиби

Аллаҳ таалаға ҳамду мақтаўлар болсын. Пайғамбарымыз Расули акрам с.а.ў.ға салаўатлар болсын. Қурбанлық - қурбан ҳайыты күнлеринде ибадат нийети менен ǝмелге асырылатуғын ибадат. Қурбанлық Исламдағы жǝниўар жǝрдеминде орынланатуғын ибадатлардан есапланады. Аллаҳ таала инам еткен жаратылысқа бендениң шүкиранасы билдириледи. Қурбанлық ибадатының тарийхы бираз узақларға Ибраҳим алайҳиссалам заманларына барып тақалады. Ибраҳим а.с. бир уллы болсам оны Аллаҳ жолында қурбан етемен, деп нǝзир еткен еди. Арадан кѳп жыллар ѳтип уллы болады, бирақ нǝзирин ядынан шығарып қояды. Бир күни түсинде ѳз улын сойып атырған болады, сонда нǝзири есине түседи ҳǝм ол ҳаққында улы Исмаил а.с.ға айтып береди. Аллаҳтың қүдирети менен, улы уллы бир таслимият үлгисин кѳрсетеди.

Ақыр-ақыбет, Ибраҳим а.с. нǝзирин ǝмелге асыра баслағанда, Аллаҳ таала Жабраил а.с. арқалы бир қошқар жиберип орнына соны қурбан етиўи мүмкинлигин аңлатады. Усы ҳǝдийсе ҳаққында Қурани кǝриймниң Соффат сүреси 102-110-аятларында толық баянланған. Ҳǝзирети Исмаил а.с. дың орнына бир қошқар қурбан етилиўиниң буйрылыўы Аллаҳтың инсаниятқа берген уллы инамы болып табылады. Аллаҳ таала ҳǝзирети Ибраҳимдай бир пайғамбар жǝрдеминде инсанды қурбан етиўден сақламаса еди, олар “инсанды қурбан етиў”дей қǝўетерли бир ǝдет пенен ǝдетленип қалар ямаса аўыр бир миннетлеме астында қалар еди. Қулласы қурбанлық етиў Ибраҳим а.с. нан бизге сүннет болып жеткизилген. Қурбанлық Аллаҳ нǝзеринде сүйикли ҳǝм жақын болыў ибадаты.

Пайғамбарымыз алайҳисалам ҳǝдиси шǝрифлеринде сондай марҳамат етеди. «Адам баласы ушын қурбан ҳайыты күни Аллаҳ жолында қан шығарыў (қурбанлық етиў) дан да сүйикли ҳǝм мақул ǝмел жоқ. Ол сойылған жанлық Қыямет күнинде шақлары ҳǝм жүни менен (гүўалыққа) келеди. Ҳеш гүман жоқ, қурбанлықтың қаны жерге түспестен алдын (бул ибадат) Аллаҳ даргаҳында қабыл болады. (Солай екен) қурбанлық етиў менен қǝлблериңизди қуўанышқа бѳлең». (Имам Термизий ҳǝм Имам ибн Можа рǝўият еткен).

Әзизлер! Дүнья бойлап, атап айтқанда журтымызда да коронавирус кеселлиги ҳǝўиж алмақта. елимиз халықтың саламатлығын ҳǝр тǝреплеме қорғаў ушын барлық шараларды кѳрмекте. Ѳзбекстан мусылманлары басқармасы Уламалар кеңеси карантин шараятында Қурбан ҳайытын белгилеў бойынша тѳмендеги усынысларды жǝриялады:

1. Ѳзбекстан мусылманлары басқармасы Уламалар кеңеси Ислам дини дереклери, Республика арнаўлы комиссиясы шешими ҳǝм медицина қǝнигелери усынысларына таянған ҳалда 2020-жылғы пандемия шараятында Қурбан ҳайыты - Ийдул адҳа намазын оқыў мѳмин мусылманлардың мойнынан сақыт болыўын мǝлим етеди.

2. Қурбан ҳайыты күни мѳмин-мусылманларға ѳз үйлеринде қуяш терек бойы кѳтерилгеннен кейин тѳрт рǝкатлы нǝфил намазын оқыўы усыныс етиледи.

3. Қурбан ҳайыты күни мүмкиншилиги бар жерлеслеримиз таң намазын оқып, кейин қурбанлық етиўи усыныс етиледи. Қурбанлық гѳши үшке бѳлинип, бир бѳлеги жақын ағайинлерге, тағы бир бѳлеги пақыр ҳǝм мүтǝжлерге тарқатыў, қалғанын шаңарағы ушын алып қалыў мустаҳаб болады. Ҳǝммесин мүтǝжлерге берсе ямаса шаңарақ ағзалары кѳпшилик болса, үйде қалдырса да болады.

4. Быйылғы қурбан ҳайыты карантин шараятында белгиленип атырғанын инабатқа алып, адамлардың жǝмлесиўине себеп болатуғын үрп-ǝдетлерди шѳлкемлестирмеў, үйме-үй жүрип, ҳǝр қыйлы садақа дǝстүрлерди ѳткермеў ҳǝм қǝбирстанлар зыяратынан сақланыўды сораймыз. Үйде, шаңарақ ағзалары менен Қурани кǝрийм аятларынан тилǝўат етип, ѳткенлеримиз руҳларына бағышлаўды усыныс етемиз.

5. Имам-хатиблер тǝрепинен бүгинги пандемия шараятынан келип шығып, қурбан ҳайыты шаңарағымызға қуўаныш, журтымызға берекет кириўи, бир-биримизге болған меҳир- ақыбетимиздиң жǝне де зияда болыўына себеп екенлиги ҳаққындағы үгит-нǝсият жумыслары ǝмелге асырылсын.

Әзиз жерлеслеримизден белгиленген карантин қағыйдаларына қатаң ǝмел етиўиңизди, ѳзиңиз ҳǝм жақынларыңызды абайлаўыңызды сорап қаламыз. Аллаҳ таала ҳǝммеңизге қурбан ҳайыты байрамын мүбǝрек қылсын.

Юсупов Нуратдин, Беруний районы «Султан ўайс баба» жоме мешити имам-хатиби.

  • 148 мәрте оқылды

Paziylet.uzҚарақалпақстан мусылманлары қазыяты веб-сайты