Аллаҳтың зикири менен кеўиллер тынышланады

Динимизде ибадатлар арасында зикирдиң әҳмийети оғада уллы. Зикир сѳзликте «еслеў», «бир нәрсени ядқа алыў» дегени. Терминологияда болса, «Бендениң Аллаҳ тааланы ядқа алыў»ы түсиниледи. Усыған көре, Ислам шәриятында буйырылған намаз, закат, ораза, ҳажға уқсас бәрше ибадатлар улыўма мәнисте зикир есапланады. Себеби, усы ибадатлардың ҳәммесинде де бенде өз Пәрўардигарын ядқа алады. Түп мәнисте болса, зикир бул - бендениң «Аллаҳ» сөзин, тасбеҳ, таҳлил ҳәм такбирди айтыўы түсиниледи.

Қураны Кәриймниң көплеп аятларында Аллаҳ тааланы зикир етиўге буйырылған. Солардан Аллаҳ таала мынандай марҳамат қылады: «Ҳәй ийман келтиргенлер! Аллаҳты көп зикир қылың ҳәм азанлы-кеш Оған тасбеҳ айтың!» (Аҳзаб сүреси, 41-42-аятлар).

Ҳәр бир мөмин-мусылман усы илаҳий буйрықты басқа илаҳий буйрықлар қатарында әмелге асырыўы лазым. Аллаҳ тааланы, Оның Өзи буйырғанындай, пайғамбарымыз саллаллаҳу алайҳи ўа салламның тәлим бергениндей яд етиўимиз керек.

Қураны Кәриймде зикирге шақырылыўы менен бирге оның нәтийжесиде айтып өтилген. Аллаҳ таала ҳидаят тапқан бенделерин мақтап, мынандай марҳамат қылады: «(Мөминлер) ийман келтирип, кеўиллери Аллаҳтың зикири менен ләззетленеди. Билип қойың, Аллаҳтың зикири менен кеўиллер ләззетленеди (ҳәм тынышланады). (Раъд сүреси, 28-аят).

Инсаният жаратылғаннан бүгинги күнге шекем барлық адамлар өмиринде кәмил бахыт-саадатқа ерисиў ҳәрекетинде болады. Заман тез пәт пенен раўажланып атырған ҳәзирги дәўирде де адамлар иләжи барынша көбирек мал-дүнья топлаўға, зәўлим үйлер қурыўға умтылып атырғанлығы ҳеш кимге сыр емес. Көпшилик адамлардың ой-пикири тек жақсы жасаў, шадлы өмир кешириў менен бәнт. Әдетте усы бахыт-саадаттың артында кеўил тынышлығына ерисиў гөзленеди. Буның ушын қаншадан-қанша қәрежетлер сарыпланады. Кеўил тынышлығын тәмийнлеў ушын ҳәр түрли дәри-дармақ ҳәм тынышландырыўшы нәрселерди қолланады. Бирақ қаншелли көп мал-дүнья тапса да, өмири дәбдебели көриниске келсе де, адамның кеўли қәлб тынышлығын таба алмайды.

Тийкарында болса, қәлб тынышлығы не нәрседе екенлиги, оған қалай ерисилиўин бизлерге бәрше нәрселерди жаратқан Аллаҳ тааланың Өзи үйретпекте. Аллаҳты зикир қылыў, берилген неъматлар ҳаққында пикир етип, Оған мүнǝсип тәризде ҳамд-сәне айтыў инсанның қәлбине иләҳый тынышлық, рәҳәт ҳәм сакинатты бағышлаўы жоқарыдағы аяттан мәлим болады.

Зикир - ибадатлардың абзалы. Бул ҳаққында пайғамбарымыз алайҳиссалам өзиниң ҳәдисинде мынандай деген: «Сизлерге Ийеңиз дәргайында әмеллериңиздиң ең жақсысы болатуғын, дәрежелериңизди көтеретуғын, алтын-гүмисиңизди напақа қылыўданда қайырлы болған, душпаныңызға жолыққаныңызда өз-ара Аллаҳ жолында урысыўыңыздан көре жақсырақ болған әмел ҳаққында хабар бермейинбе?» - деди. Саҳабалар: «Хабар бериң», - деди. Пайғамбарымыз саллаллаҳу алайҳи ўа саллам: «Аллаҳты зикир қылыўыңыз», - деди. (Имам Табараний рәўияты).

Руўхый тәрбия уламалары айтады: «Аллаҳ тааланы зикир қылыўдың тәрбиялық әҳмийети жүдә әжайып ҳәм гөззал. Аллаҳтың зикири қәлбиңизде Оған болған муҳаббатты оятады. Аллаҳтың муҳаббаты болса, зикирди көбейтиўге себеп болады. Бул екеўиниң ортасындағы байланыстың бар екенлиги усыдан мәлим болады».

Зикирдиң пайдасын ҳәм нәтийжесин санап ақырына жетип болмайды. Зикир - әўўеле Аллаҳтың разылығына жетиўдиң себепшиси. Қалаберсе, шайтанға соққы болып, оның күшин ҳәлсиретеди. Бендеге қуўат бағышлайды. Қәлб ҳәм жүзди нурландырады. Зикир ырысқының мол ҳәм берекетли болыўына себеп болады. Инсан өмирине мазмун бағышлайды. Қәлбти ғәплеттен оятады. Гүна ҳәм қәтелерди өширеди. Зикир ҳәр қыйлы тил апатларынан ҳәм бийкаршы сөзлерден узақластырады. Бендени еки дүнья саадатына еристиреди.

Мусъаб ибн Саъд разыяллаҳу анҳудан, ол әкесинен мынандай рәўият қылады: Расулаллаҳ саллаллаҳу алайҳи ўа салламның алдында едик. Пайғамбарымыз алайҳиссалам: «Сизлерден бириңиз ҳәр күни мың саўапты қолға киргизе алмайдыма?», деди. Сонда отырғанлардан бири: «Қалайынша бизлерден биримиз мың саўапқа ийе болыўымыз мүмкин?» - деп сорады. «Жүз мәрте тасбеҳ айтады. Сонда оған мың саўап жазылады ҳәм оннан мың қәте өшириледи», - деди. (Имам Табараний рәўияты).

Демек, бир мәрте «Субҳаналлаҳ» деп айтқан бендеге он саўап жазылады ҳәм оннан он гүна өшириледи. Буның ушын бир секунд ўақыт кетиўи мүмкин. Буннан Исламда саўап әмел ислеў жүдә аңсат екенлиги мәлим болады. Басқа бир ҳәдиси шәрийпте Пайғамбарымыз саллаллаҳу алайҳи ўа саллам: «Кимде ким «Субҳаналлаҳил азийм ўа биҳамдиҳи» десе, оған жәннетте бир қурма тереги егиледи», - деген. (Имам Термизий рәўияты).

Кимде ким өзиниң жәннеттеги бағында қурма тереклери көп болыўын қәлесе, усы рәўиятта келген зикирди көбирек айтсын. Бул болса жүдә аңсат. Бир минуттың өзинде бир неше мәрте айтыў мүмкин.

Абу Ҳурайра разыяллаҳу анҳудан рәўият қылынған ҳәдисте Пайғамбарымыз алайҳиссалам: «Мениң «Субҳаналлаҳ», «Әлҳамдулиллаҳ», «Ўәлә илаҳа иллаллаҳу ўаллаҳу акбар» деп айтыўым - мен ушын үстине қуяш (нуры) түсетуғын нәрселер (дүнья) денде сүйиклирек», - деп марҳамат қылған. (Имам Муслим рәўияты).

Уламаларымыз усы ҳәдисти кеңнен түсиндирип айтады, бул жердеги «сүйикли»лик дүньяның өзине болған муҳаббат емес, усы дүнья ҳәм ондағы нәрселерди сарыплағанда пайда болатуғын саўап екен. Себеби, Расулаллаҳ саллаллаҳу алайҳи ўа саллам ҳеш қашан дүньяның өзине муҳаббат қоймаған, дүньяны сарыплаў арқалы келетуғын саўапқа муҳаббат қойған.

Зикирдиң пазыйлетлери, нәтийжелери, ақыретте бендени еристиретуғын дәрежелери ҳаққында Қураны Кәрийм ҳәм ҳәдиси шәрийплерде толық баян етилген. Соның менен бирге Аллаҳтың зикиринен ғапылда қалыў аўыр ақыбетлерге алып келиўи айтылып, буннан сақланыўға шақырылған. Аллаҳ таала Қураны Кәриймде мөмин-мусылманларды Аллаҳты умытыўдан ескертип, мынандай дейди: «Сизлер Аллаҳты умытып қойғаннан кейин (Аллаҳ) оларға өзлерин де умыттырып қойғанлардай болмаң! Әне солар - фасықлар (кәпирлер). (Ҳашр сүреси, 19-аят).

Ҳәдиси шәрийплердиң биринде Пайғамбарымыз саллаллаҳу алайҳи ўа саллам: «Пәрўардигарын зикир қылатуғын адам менен зикир қылмайтуғын адамның мысалы тири менен өлидей», - деген. (Имам Бухарий рәўияты).

Уллы саҳаба Абу Дарда разыяллаҳу анҳу: «Ҳәр бир нәрсениң жарқыратыўшы нуры бар. Қәлбтиң нуры болса - Аллаҳтың зикири», деген.

Солай екен, бәршемиз усы уллы ибадаттан ғәплетте қалмаўымыз, ҳәр дайым Аллаҳтың зикиринде болыўымыз керек.

Әсиресе, бундай сынаўлы күнлерде зикирлерди көбирек айтыўымыз лазым болады.

Аллаҳ таала бәршелеримизди Өзиниң зикиринде даўамлы, закир бенделериниң қатарында болыўымызды несип етсин!

Аминжан НАБАТОВ,

Нөкис қаласы, «Ережеп бий» жоме мешити имам-хатиби.

  • 227 мәрте оқылды

Paziylet.uzҚарақалпақстан мусылманлары қазыяты веб-сайты