Ғыйбат, дөҳмет, көре алмаўшылық мәкан ҳәм заман таңламайды

Инсан өмири даўамында қайғылы мәўритлерине қарағанда, қуўанышлы ўақытлары көп болғанда жүреги шәўкилдеп қатты қуўанады. Мысалы, сизге лотереядан яки басқа да таңлаўлардан машина ҳәм соған уқсас қымбат баҳалы саўға утып алдыңыз десе, қуўанышыңыз ишиңизге сыймай, жүрегиңиз шәўкилдеп, өзиңиз ҳәм әтираптағыларды шексиз қуўанышқа, шадлыққа бөлейсиз. Усындай ўақыялардың бири узақ аўыллардың биринде жүз берди:

Бир дыйқаншылық ҳәм шарўашылық пенен шуғыллантуғын инсанниң тәрбиялы ҳәм оқымыслы перзентлери бар еди. Заманның раўажланғанын қараң, түрли технологиялар шығып инсан мүтәжлигин қанаатландыратуғын, аўырын жеңил қылатуғындай механизмлер ислеп шығылды. Күнлердиң биринде перзентлери оқыў ҳәм атыз жумысларынан босағанда бир жаңалыққа көзлери түседи. Онда: «Таңлаўда қатнасың! Егер жеңимпаз болсаңыз, сизге қымбат баҳалы саўғалар ҳәм китаплар саўға етиледи», деген жаңалықты көрип бир-бирлерине қарасып ким қатнасади, арамызда ким ең саўатлы, деп мәсләҳәтлесип кетти. Балаларының ишинде ең күшли билимге ийе бул қызы - Айжамал еди. Айжамал туўысқанларының разылығын алып, таңлаўда қатнасыўды мақул көрди. Таңлаў басланатуғын ўақыт жақынлағанда инилери: «Әжапа сиз ҳаўлықпаң! Әлбетте, сиз утасыз!» деп бир қарыннан таласып түскен туўысқанлары әжапасын жыллы сөзлери оның азырақ болса да кеўлин көтерди. Мине таңлаў басланды ол телефонына келген жуўапларды белгилеп жиберген еди. Нәтийжеси жәрияланғанда жеңимпазлардың қатарында оның аты ҳәм фамилиясы көринбеди. Ол үмитин үзбей, таңлаў таўсыламан дегенше жуўапларды жоллаўды даўам етти. Күнлердиң биринде Қудайға тәўекел етип, жуўаплары жақсы шығыўын тилеп баслады. Ол жуўапларын белгилеп жибергенинен кейин жүреги қатты ура баслады. Әдетте утысқа ерисиўин сезсе, оның жүреги усы тәризде қатты соғар еди. Жеңимпаз болғанлардың аты ҳәм фамилялары избе-из шыға баслады. Ол адамлардың арасында өзиң таўа алмаўынан қорқып, ҳеш телефонына қарамастан отырды. Сонда сырттан: «Әжапа, әжапа, сиз уттыңыз, жеңимпаз болыпсыз!» деген қуўанышлы хабар алып келди, үкеси. Бул гәпти еситкен ата-анасы ҳәм туўысқанлары Айжамалды бәршеси қызғын қутлықлады.

Арадан бир қанша ўақытлар өтти. Ата-анасы ҳәм туўысқанлары әжапасына қандай саўға келиўин интизар болып күтер еди. Себебы, биринши рет бундай таңлаўда жеңимпаз болған еди. Қоңсылары да Айжамалдың таңлаўда жеңимпаз болғанын еситти. Айырымлары келип ата-анасын қутлықлап, «усындай саўатлы қыз өсиргениңизге раҳмет», деп айтқан болса, басқалар: «өзиниң күши менен ута алмайды ол қыз ондай саўатлы емес, биреў оған жәрдем берген!» деген гәплерди айтып, оны ғыйбат қылғаны жетпегендей, дөҳмет ҳәм жалаларды оның үстине жаўдырды. «Тесик қулақ еситеди» дегениндей бул гәплер Айжамалдың да қулағына жетип келди. Ҳәммеге мәлим нәрсе аўылда жаңалықлар да, өсеклер де тез тарқалады. Бул гәплерди еситип Айжамалдың кеўли қатты аўырды, бирақ итибар бермеўге ҳәрекет қылды. Себеби, ол өзиниң билимине таянып, Қудайға тәўекел қылып, туўысқанларының оған айтқан жыллы сөзлери себепли бул таңлаўда қатнасып, сораўларға жуўаплар жоллаған еди. Арадан бир қанша ўақытлар өтти. Асфальт тәрепте адамлар бийтаныс машина киятырғанын көреди. Ол туўры Айжамалдың үйиниң алдын келип тоқтады. Ишинен саўлат пенен қолында каробкада саўғалар ҳәм китаплар менен бир бойы узын орта жастан өткен наўқыран жигит түсип келди. Ол: «Айжамал деген қыздың үйи усы ма?» деп сорады. Сонда әтираптағы адамлар: «Аўа, аўа усы үй» деп үйге балсап кирди». Ишке кирип таңлаў жеңимпазына саўғаларды тапсырғанынан соң, әтираптағы оны ғыйбат қылып, дөҳмет пенен жалаларды жаўдырған инсанлар және: «Айттым-ғо сизлерге Айжамал әлбетте утады деп. Саўғаларың қутлы болсын, қызым», деп оған жыллы қуўаныш сөзлерин айтып қуўанғанын сездирип қойды.

Әзизлер көрдиңизбе бул ўақыядан алатуғын пайдамыз инсанлар қанша сени ғыйбат қылып, дөҳмет тасларын атса да сен итибар берме! Өйткени ҳақыйқат ийиледи, бүгиледи, бирақ ҳеш қашан сынбайды. Ғыйбат, дөҳмет, жала сөзлер менен сени айыплап атыр ма? Онда сен қуўан. Себеби, олар сениң жүгиңди яғный билип-билмей қылған гүналарыңды өзлериниң желкелерине жүклеп атыр.

Ҳайтмурат Ережепов. Ташкент ислам институты 2-курс талабасы.

  • 101 мәрте оқылды

Paziylet.uzҚарақалпақстан мусылманлары қазыяты веб-сайты