КЕШИРИМЛИ БОЛЫЎ – ЖОҚАРЫ ИНСАНЫЙЛЫҚ ПАЗЫЙЛЕТ

Елимизди жәннетмәкан үлкелерден қылған, тынышлық ҳәм кәтержамлық инам еткен Аллаҳ таалаға шексиз ҳамду сәнелер болсын. Жақсылық қылыўды муқаддес динимиздиң ураны қылып кеткен Пайғамбарымыз Муҳаммад салллаллаҳу алайҳи ўа салламға салаўат ҳәм сәлемлер болсын.

Ҳәммемизге белгили, дүнья бойлап кең тарқалып атырған коронавирус пандемиясы себепли ҳәзир пүткил дүнья жүзинде, атап айтқанда, елимизде де эпидемиологиялық жағдай ҳүким сүрмекте. Усы жағдайдың унамсыз ақыбетлерин жумсартыў ҳәм кеселликтиң алдын алыў бойынша ҳүкиметимиз тәрепинен тийисли шара-илажлар көрилмекте. Өз ўақтында қабыл етилген қарарлар ҳәм илажлар нәтийжесинде, қалаберди, медицина хызметкерлериниң пидайы мийнетиниң арқасында бул кеселликтен тәўир болғанлардың қатары күннен-күнге көбейип барыўы бизлердиң, әлбетте, бул сынақты артта қалдырып, кеселликти толық жеңип өтиўге деген исенимимизди және де арттырмақта.

Аллаҳ таалаға шүкирлер болсын, тараўиҳ намазларын жәмәәт болып мешитлерде оқый алмаған болсақта, карантин қағыйдаларына әмел еткен ҳалда ҳәммемиз өз үйимизде оразаларымызды кәмил дәрежеде тутып, тараўиҳ намазларымызды оқып, елимизге белгили қарыйларымыздың Қуран хатмларын телевидение ҳәм интернет тармақлары арқалы тыңлап, шаңарақ ағзаларымыз бенен биргеликте дуўа қылып, мүбәрек Рамазан айын көтериңки кейпиятта өткердик ҳәм мусылманлардың ең сүйикли байрамларынан бири болған Рамазан ҳайыты байрамына аман-есенликте жетип келдик.

Жақында Өзбекстан Республикасы Президентиниң елимизде Рамазан ҳайыты байрамын 2020-жыл 24-май күни белгилеў ҳаққындағы қарары қабыл етилген еди. Сондай-ақ, Өзбекстан мусылманлары басқармасы Уламалар Кеңесиниң 2020-жыл Рамазан ҳайытын белгилеў ҳаққындағы баянаты да жәрияланды. Онда: «Өзбекстан мусылманлары басқармасы Уламалар Кеңесиниң коронавирус инфекциясы тарқалыўының алдын алыў бойынша пǝтўасы ҳǝм Рамазан айын өткериў ҳаққындағы баянатында белгиленгениндей, эпидемиологиялық жағдайды инабатқа алған ҳалда жума намазы орнына үйде песин намазын, бес ўақыт намаз ҳǝм Рамазан айындағы тараўиҳ намазын үйде оқыў ҳаққындағы усыныслар ǝйне Рамазан ҳайыты намазына да тийисли болады.

Ҳанафий мазҳабының фиқҳий дереклеринен бири болған “Мажмаъул анҳур” китабында былай делинеди: «Ҳайыт намазы сǝске намазының орнына қойылған. Қашан ҳайыт намазы қандай да бир себеп пенен оқылмай қалса, еки ямаса төрт рǝкат нǝпил намаз оқыў мустаҳаб болады. Төрт рǝкат оқыған абзал».

Өзбекстан мусылманлары басқармасы Уламалар Кеңеси пǝтўасы тийкарында мешитлерде карантин дǝўиринде ўақытша жǝмәәт намазлары тоқтатылғанын инабатқа алған ҳалда Рамазан ҳайыты намазын оқыў да мөмин-мусылманлардың жуўапкершилигинен сақыт болады. Жерлеслеримизге ҳайыт күни қуяш терек бойы кѳтерилгеннен кейин өз шаңарақларында төрт рǝкатлы нǝпил намазын оқыўы усыныс етиледи», – делинген.

Әне усылардан келип шығып, ҳәзирги жағдайда ҳайыт намазы орнына төрт рәкатлы нәпил намазын оқыў мақсетке муўапық болады.

Усы мүбәрек Рамазан ҳайыты мүнәсибети менен Өзбекстан Республикасы Президентиниң усы жыл 21-май күни «Азатлықтан айырыў жазасын өтеп атырған, қылмысына шын кеўилден пушайман болған ҳәм дүзелиў жолына қатаң өткен бир топар шахсларды әпиў етиў ҳаққында»ғы пәрманы имзаланғаны елимизде алып барылып атырған инсаныйлық сиясатының, халқымызға тән кеңпейиллик, кеширимли болыў, адамгершилик ҳәм меҳир-мүриўбет көрсетиў сыяқлы ийгиликли пазыйлетлер мүбәрек Рамазан айында айқын көрингенлигиниң әмелий сәўлелениўи есапланады.

Пәрманға муўапық, Өзбекстан Республикасы Конституциясының 93-статьясы 23-бәнтине муўапық, азатлықтан айырыў жазасын өтеп атырған, қылмысына шын кеўилден пушайман болған ҳәм дүзелиў жолына қатаң өткен 258 пуқара әпиў етилди ҳәм олар да Рамазан ҳайыт байрамын шаңарақ ағзалары менен бирге байрамлайтуғын болды.

Халқымызда арасында да “Жаңылмас жақ, сүрникпес туяқ болмас” деген әжайып, ҳикметли нақыл бар. Әдетте, буны билип-билмей айыплы ис қылып қойған адамға қарата қолланамыз. Әлбетте, қәтелесиў – инсанға тән қәсийет. Әне сондай қәтеге жол қойған, айып ис қылған, адасып жынаят көшесине кирип қылған инсанлардың қәтесин кешириў, өзин оңлап алыў ушын оған имканият бериў ең жоқары пазыйлетлерден есапланады.

Муқаддес ислам динимиз инсанларды кеширимли, кеңпейил болыўға шақырады. Себеби, кеширимли болыўда инсанлар ушын көплеген пайдалар бар. Ең дәслеп, кеширген инсан өзин жеңил сезинип, Аллаҳтан болатуғын сый-саўапқа ылайық болса, ал кеширилген инсан кешириўшиге деген өкпе-гийнеси умытылып, қәлбинде оған жыллылық ҳәм меҳир пайда болады.

Аллаҳ таала Қураны кәриймниң бир неше аяты кәриймаларында ҳәм Пайғамбарымыз алайҳиссаламның ҳәдиси шәрийфлеринде инсанлар бир-бириниң қәте-кемшиликлерин ҳәм айып-нуқсанларын кешириўге буйырылған. Бәрше жақсы қулықларды өзинде жәмлеген инсан – Пайғамбарымыз саллаллаҳу алайҳи ўа саллам кеширимли болыў пазыйлетинде де инсанларға ең гөззал өрнек еди.

Айша разыяллаҳу анҳа анамыздан Пайғамбарымыздың қулқы ҳаққында соралғанда төмендегише жуўап берген екен:

«Расулуллаҳ саллаллаҳу алайҳи ўа саллам жаманлыққа жаманлық пенен жуўап қайтармас еди, ал әпиў етип, кеширип жиберер еди» (Имам Термизий ҳәм имам Аҳмад рәўияты).

Усы орында айтып өтиў тийис, Президентимиз басламасы менен ақырғы үш жыл ишинде байрам ҳәм ҳайытлар қарсаңында ҳәр түрли жынаятларды ислеп, шын кеўилден пушайман болып, дүзелиў жолына өткен мыңлап инсанлар әпиў етилмекте. Олар өз шаңарағы алдына қайтып, қәлбинде Ўатанға муҳаббат, келешекке исеним сезимлери пайда болмақта. Соның менен бирге, әпиў етилгенлерди жәмийетшиликке қосыў ҳәм олардың бәнтлигин тәмийинлеў ислери де әмелге асырылмақта. Өз гезегинде, әпиў етилген шахслар да кеширимди ақлаўы ҳәм усыған мүнәсип тәризде жуўап бериўи, екинши рет надурыс жолға қәдем баспаўы, Ўатаны, халқы ушын ҳадал хызмет етиўи шәриятымыздың талабы есапланады.

Мине, әзизлер, быйылғы мүбәрек Рамазан айы менен де хошласып атырмыз. Аллаҳ таала бул айда ўәде қылынған сый-саўапларға, пайыз-берекетлерге Өзи еристирген болсын! Ал, қутлы айдың пайыз-берекети келеси Рамазанға шекем қайырлы ислеримизде ҳәм қәлбимизде бирге болады, иншааллаҳ. Гүллән халқымызға Рамазан ҳайыт байрамы мүбәрек болсын!

Шамсуддин Баҳауддинов,

Қарақалпақстан мусылманлары қазыяты қазысы.

  • 235 мәрте оқылды

Paziylet.uzҚарақалпақстан мусылманлары қазыяты веб-сайты