МҮСӘПИР АДАМНЫҢ НАМАЗЫ, ИМАМҒА ЕРИЎ, ҚАЗА НАМАЗ

МҮСӘПИР АДАМНЫҢ НАМАЗЫ

Мусылман адам жасап турған қаласынан 96 км аралыққа ең көби он бес күннен аз турыўды нийет қылып жолға шыққан адам аўылы ямаса қаласының шеттеги үйлери көринбей қалған жерден ҳәм сол ўақыттан баслап мүсәпир есапланады. Он бес күнге ямаса оннан көбирекке нийет қылып шығылса, тек жолда мүсәпир есапланады, баратырған жериниң дәслепки үйлери көриниўинен баслап, муқийм ҳүкмине өтеди ҳәм намазларын толық оқыйды.

Мүсәпир адам төрт рәкәәтлик парыз намазларын еки рәкәәтке қысқартып (таң намазының парызи киби) оқыйды. Бирақ шам намазының үш рәкәәт парызы ҳәм үш рәкәәтли ўитр намазларын толық оқыйды. Егер мүсәпир адам муқийм адамға уйып намаз оқыса, төрт рәкәәтли парызларды да толық оқыйды. Муқийм адам мүсәпир адамға иқтида қылып намаз оқып атырған болса, онда имам еки рәкәәттен соң сәлем бергеннен кейин, ериўши сәлем бермейди, ишинде «Алло`ҳу әкбәр» деп қыямға турады да, қалған еки рәкәәтты өзи оқып алады.

ИМАМҒА ЕРИЎ

Сүйикли Пайғамбарымыз Муҳаммад саллаллаҳу алайҳи ўа саллам бир ҳәдиси шәрийфинде жәмәәт пенен оқылған намаздың саўабы жалғыз оқылған намаздың саўабынан жигирма жети мәрте артық екенин айтқан.

Бес ўақыт намаздың тек парызлары, жума намазының еки рәкәәт парызы, ҳайыт намазлары, Рамазан айында тараба ҳәм ўитр намазлары имамға иқтида қылып оқылады. Имамға ерип жәмәәт пенен намаз оқыйтуғын адамға «муқтадий» делинеди.

Муқтадий төмендегилерге әмел қылыўы керек:

Биринши нәўбетте, оқылып атырған намазға нийет қылыўы менен бирге, имамға иқтида қылып атырғанында нийет қылыўы керек. Мысалы, «Аллаҳ разылығы ушын қублаға жүзленип, усы имамға иқтида етип, бүгинги таң намазының еки рәкәәт парызын оқыўды нийет еттим.

Имам тәкбири таҳриманы айтқанда, муқтадий да оннан кейин дәрриў ишинен айтады, қолларын бир-бири менен услап турады ҳәм ишинде тек Сана (Субҳанака) дуўасын ғана оқыйды. Имамға иқтида қылып намаз оқып атырған адам тик турғанда (қыямда) Фатиҳа ҳәм зам сүрелерди оқымайды. Даўыс шығарып оқылатуғын таң, шам, Қуптан намазларының парызында, жума намазының парызында, ҳайыт намазларында, Рамазан айында тараба ҳәм ўитр намазларында имам Фатиҳа сүресин оқып болғанда, муқтадий ишинен «Әмийн» дейди.

Рукуде үш мәрте «Субҳа`нә Роббийәл ъазый`м», дейди. Имам «Сәмиъалло`ҳу лимән ҳамидәҳ», деп тик турғанда, «Роббәнә` ләкәл ҳамд», дейди. Сәжделерде де муқтадий үш мәртеден «Субҳа`нә Роббийәл аълә`»ны айтады.

Отырыўларда муқтадий ишинде «Әттаҳиййат», «Салаўат», «Роббәнә» дуўаларын оқыйды ҳәм имам менен бирге сәлем береди.

Имамға иқтида қылып жәмәәт пенен бирге намаз оқып атырған адам ҳәмме әмеллерде имамнан кейин қылады, оннан алдынға өтип кетпейди.

Жәмәәтке кешигип қосылған адам нийет қылып «Алло`ҳу әкбәр» деп, имамға уйыйды. Ақырғы отырыўда «Әттаҳиййат»ты оқып, имамның сәлем бериўин күтеди. Имам екинши тәрепке сәлем бергеннен кейин, сәлем бермей «Алло`ҳу әкбәр» деп тик турады ҳәм кешиккен рәкәәтлерин өзи оқып намазды таўысады.

Имам еле рукуден бас көтерместен алдын нийет қылып, жәмәәтке қосылған адам сол рәкәәтти оқыған есапланады.

ҚАЗА НАМАЗ

Мөмин мусулманлар намазларын өз ўақтында оқыўға ҳәрекет қылыўы лазым. Бирақ бир себеп пенен оқылмай қалса, ол намаздың қазасы оқылыўы керек. Парыз намазлары ҳәм ўитр намазы қалдырылса, қаза қылып оқылады. Сүннет намазларының қазасы оқылмайды, тек таң намазының сүннетиниң қазасын сол күни песин ўақты киремен дегенше қаза қылып оқылады, сол күнниң песининен де кешиктирип қойса оны да оқымайды.

Намазды ўақтынан өткизип жибериў гүна есапланады. Солай екен, қаза намазы оқылғаннан кейин, Аллаҳ тааладан мәғфират тилеў ҳәм ҳәр намазды өз ўақтында, қаза қылмай оқыўды несип етиўин сорап дуўа қылыўы керек.

  • 849 мәрте оқылды

Paziylet.uzҚарақалпақстан мусылманлары қазыяты веб-сайты