ИНТЕРНЕТ АЙЫРЫМ ЖАСЛАРДЫҢ ОЙЫНШЫҒЫНА АЙЛАНДЫ

Соңғы жылларда глобалласыў түрли көринислер арқалы кирип келмекте. ХХI әсир – хабар ҳәм технологиялар әсири есапланады. Бүгинги күнде интернетке болған итияж күн сайын артып бармақта. Ҳәр нәрсениң бир пайдалы тәрепи болыўы менен бирге зыянлы тәрепи болыўы да тәбийий. Интернет те айырым жаман нийеттеги кимселер ушын “қурал” ўазыйпасын атқармақта. Мине сол қурал арқалы мәнаўиятымыз ҳәм де миллий қәдириятларымызға өз тәсирин өткизбекте. Бул болса, өз-өзинен мәнаўий қәўипти жүзеге келтириўге себеп болмақта. Усы иллет инсан еркинлиги, оны өзине қараслы қылыў, руўхый дүньясын жолдан шығарыўға қаратылған, ол шырайлы шақырықлар ҳәм идеялар астында жасырынған болады. Диний ҳәм миллий қәдириятлар тамырына балта урады, жаслардың қәлбин ҳәм аңын ийелеўге, олардың дүньяқарасына зыянлы түсиниклерди сиңдириўге ҳәрекет қылады, ақыбетинде мәмлекет қәўипсизлигине қәўип салып, жәмийетти кризис көшесине алып келеди.

Ҳәзирги күнде интернет аўшылары жаман нийетлерин әмелге асырыў ушын жас, еле мәнаўияты толық раўажланбаған ул-қызларды өз қармақларына ҳеш қыйыншлықсыз илип алмақта. Буның себеби неде?! Не себептен ҳәзирги күнде интернет айырым жаслардың ойыншығына айланды?! Булардың тийкарғы себеплеринен бири, олардың мәнаўияты төменлиги ҳәм ериншеклигинен. Мәнаўиятының төменлиги, китап оқыўға қызықпаўы, тәрбиясызлық, келешекке бийпарўалық, жалқаўлық, ҳәм усы киби унамсыз түсиниклер арқалы жүзеге келеди. Және бир мысалға итибар қарататуғын болсақ, айырым шаңарақларда перзентке болған итибардың жоқлығы есапланады. Себеби, жас өспирим балалар итибарды талап қылыўшы, ҳәр нәрсеге қызығыўшаң, тез-тез пикирин өзгертириўши, қайсар болып қалады. Бул дәўирде жасларды өз ҳалына таслап қойыў, оларды өз жолын таўып кетеди деўдиң ақыбети жақсы емеслиги бәршеге мәлим. Ата-ананың бийпәрўалығы себепли перзент меҳирди басқалардан излей баслайды. Буның нәтийжесинде интернет аўшыларының қолына түсип қалады. Қайжерде бийпәрўалық ҳүким сүрсе, сол жер тәрбиясызлық жүзеге келеди. Бийпәрўа адамнан ҳеш қашан жақсылық шықпайды. Бул ҳаққында ҳәдийси шәрипте: “Мөмин зийрек, сергек ҳәм ақыллы болады” деп келтирилген.

Глобалласыўдың айырым жасларымыздың тәрбиясына унамсыз тәсирин тийгизип атырған көринислер төмендегише болмақта:

- Информациялық байланыс қуралларының раўажланыўы нәтийжесинде интернет, уялы байланыс қуралы, телекоммуникациялар кирип келиўинде айырым ата-ана ҳәм устазлардың итибарсызлығы.

- “Ғалабалық мәденият”тың түрли көринислери жаслар арасында кең тарқалыўы. Бундай ҳалатлар тийкарынан кийиниў мәдениятына, түрли европа әдетлерине қызығыўы, бос ўақытын бийкарға сарыплаўы, миллий қәдриятларға унамсыз мүнәсибетте болыўы. Нәтийжеде, базы бир жаслар арасында китап оқыўдан көре компьютер ойынлары алдында ўақытын бийкарға өткериў, мазмуны сайыз болған түрли жанрдағы фильмлерди тамашалаў әдет түсине кирип бармақта. Демек, жасларымыздың руўхый дүньясында бослық пайда болмаы ушын олардың қәлбине саламат турмыс тәрзин, миллий қәдириятларға ҳүрмет-иззет туйғысын балалық пайытынан баслап қәлиплестириўимиз бүгинги күнниң актуал ўазыйпалардың бири.

Зиятдин Минажатдинов,

Нөкис районы «Камал ахун» жоме мешити имам-хатиби.

  • 61 мәрте оқылды

Paziylet.uzҚарақалпақстан мусылманлары қазыяты веб-сайты