ҲИЗБУТ-ТАҲРИРДИҢ АЙРЫМ ӘМЕЛИЙ ҲӘМ АҚИДАЎИЙ БУЗЫҚ ҚАРАСЛАРЫ

Кейинги ўақытларда интернет, атап айтқанда, социаллық тармақларда Ҳизбут-таҳрир ағымының топарлары ҳәм шет еллердеги ѳзбек тилин жетик билетуғын “аратор”лары тәрепинен елимиз мусылманлары арасына иртки салыў, “дилўар”лардың ѳзлери сырт елде турып, ѳзлерин Исламның қорғаўшылары етип кѳрсетиўге урынып атыған, негизи болса олардың муқаддес динимиз тәлийматларына қарсы болған айырым тәреплерин ашып бериўге ҳәрекет етемиз.

Ҳизбут-таҳрир ағымы соңғы асирде Ислам душпанлары тәрепинен мусылман жәмийетлерин бѳлеклеп таслаў ушын қурылған диний-сиясий ағым. Жетекшилери тийкарнан батыс мәмлекетлеринен пана табыўшы бул категорияның шѳлкемлестириўшилери Тақиюддин Набҳоний (1909-1977) болып, усы ағым ағзаларының итиқад (исеним) лары бир-биринен әжептәўир дәрежеде парық етеди. Исламдағы мазҳабсызлыққа қатты берилген.

Тийкарғы мақсетлери - Ислам халипалығын қайта тиклеўге урыныў ҳәм сол ҳәрекетте бирлесиўге шақырыў болып табылады. Бул олардың ең зәрүр ақидаўий ҳәм әмелий шынығыўлары болып, олар ушын халипалық мәмлекетин дүзиў намаз, ораза, закат ҳәм ҳаж сыяқлы Ислам әмеллеринен де зәрүр деген түс алған.

Халипалықтың жоқ болыў себеплерин үйренип, оның еми ҳәм ѳз нәпсилериниң реформасы менен шуғылланыў орнына, мәмлекетлик аўдарыспақ, патшаға қарсы шығыў, әмелдеги басқарыў дүзими басшыларына бойсынбаў, халықты мәмлекетке қарсы қайраў сыяқлы ислерге зор береди.

Ҳизб ушын сиясаттан басқа тараўлар ҳәтте диний тараў болса да, мудамы екинши дәрежели болып келген. Хатиб ҳәм шақырыўшылары да халыққа көпшилик жағдайларда сиясаттан сѳз айтады. Халықта наразылық сезимин пайда етиў, көтерилисшилик сезимин сиңдириў сыяқлы темаларға кѳбирек итибар береди. Олар сол жол менен ѳзлериниң фиқҳ, ақида, тафсир, ҳәдис сыяқлы Исламда тийкарғы орын тутқан пәнлерде салақ екенликлерин жасырып келеди.

Ҳизбшылардың ѳз-ара исенимлик бирлик ҳәм терең диний илимлери жоқлығы оларды дүньяны ийелеўге гѳзлеген сыртқы күшлери қолында ойыншық болыўларына себеп болып келеди. Искерлик кѳрсеткен регионларында тийкарынан, күшлер тең салмақлылығы ҳәм дүнья сиясатынан хабарсыз қызыққан жасларды сапларына тартыўға муўапық болған. Олардың сиясат илиминде де салақ болыўлары кѳптен-кѳп алаўызлықларды оятыўларына себеп болды. Сондай-ақ қол астындағы мусылманларды жойтыў ҳаққында бас қатырып, қолай ўақытты күтип турған ғәрез нийетли күшлерге ҳизбут-таҳриршылар сол ўақытты қос-қоллап усынды. Нәтийжеде Ислам дини ҳәм мусылман жәмийетлерине тек ғана зыян ҳәм өкиниш келтирди.

Тәреплерди тереңирек үйренген адам олардың исеним ҳәм әмелиятларындағы айырым логикасызлықларды кѳрип, ҳайран қалыўы анық. Мысалы, Ҳизб жетекшиси Набаҳонийдың сораў-жуўаплар жыйнағында “Ислам мәмлекетинде кәпир шахстың әскерий командир болыўы мүмкин, соның менен бирге, исламый парламентке кәпир шахстың ағза болыўы да мүмкин” делинген. (Робиъус-соний 1390 ҳж). Әлбетте, топарлырды тән алмаған ҳәм хызметлерин шеклеп қойған ҳәр қандай мусылман басшыны ҳеш екиленбестен кәпирге ҳүким етиўши ҳизбийлердиң бул шешими ақылды лал қалдыратуғын логикасызлиқтан басқа ҳеш нәрсе емес.

Марғулан қаласы «Саиджалалхан тўра» мешити имам-хатиби Юнусхан Мамарасулов.

Қарақалпақ тилине Тахтакөпир районы «Халық» жоме мешити имам-хатиби Бақберген Надиров аўдарды.
  • 89 мәрте оқылды

Paziylet.uzҚарақалпақстан мусылманлары қазыяты веб-сайты