Жасларымызды жат иллетлерден қорғайық

Инсан жасар екен, өмири даўамында уллы мақсетлерге ерисиў ушын бәрқулла изленеди, умтылады ҳәм ҳәрекет етеди.

Инсанның ең үлкен байлығы, бул — тынышлық ҳәм татыўлық. Мәмлекеттиң ҳәм жәмийеттиң қәўипсизлиги әзелден ҳәр қандай елдиң тийкарғы мәселелери болып келген. Бирақ, турмыс шынлығы тыныш-татыў өмирдиң көпшилик мәмлекетлер ушын елеге шекем әрман болып қалып атырғанын көрсетпекте.

Қәнигелер тынышлыққа иритки салыўшы факторларды түрлише келтиреди — мәмлекетлер ортасындағы конфликтли жағдайлар, пуқаралық урыслары, миллий ҳәм этник келиспеўшиликлер, тәбийғый апатлар...

Лекин, бул факторлардың ишинде бүгинги күнде ең қәтерли ҳәм ҳәр қандай мәмлекеттиң тынышлығы, турақлылығы ушын қәўип салыўға уқыплы болғаны экстремизм факторы екенин ҳәр бир саламат пикирлейтуғын инсан тән алмақта.

Экстремизм бүгин яки кеше пайда болған социаллық қубылыс емес. Миллет, дин ҳәм пуқаралықты тән алмайтуғын бул иллет узақ өтмишке барып тақалады. Солай болса да, олар социаллық турақлылық ҳәм раўажланыў ушын ҳеш қашан бүгингидей қәўип туўдырмаған. Орта әсирлерден бүгинги күнге шекем бир динди нықап етип, өзлериниң жеркенишли қылмысларын дин менен байланыстырып, мыңлап инсанлардың дастығын қуртқан ағымлар, топарлар, фанатизмге берилген шахслар көплеп табылады.

Әсиресе, ғәрезсиз мәмлекет статусына ийе болған еллерде кәўипсизликти тәмийинлеў меселеси айрықша әҳимийетке ийе болып атырған бир ўақытта, диний экстремизм ҳәм фундаментализм сыяқлы бузғыншы идеялар, өзиниң жаўыз нийетин гөзлеўши ағымлар инсанның санасы ҳәм қәлби ушын гүресиўи кескинлик пенен даўам етип келмекте.

Бүгин идеология полигонлары ядро полигонларынан да қәўипли. Себеби, идеология полигонлары — бул инсан санасы болып табылады. Онда сынаў ушын қойылған идея инсан қәлбинен орын алса, инсанды белгили бир мақсет жолында ҳәрекетке келтиреди. Инсанды козғалысқа келтириўдиң ең нәтийжели жолы — бул оның исенимине тәсир етиў есапланады.

Соның ушын да бүгинги күнде динди нықап етип алған түрли экстремистлик шөлкемлер өзлериниң бузғыншы идеялары менен жасларымыздың санасын зәҳәрлеў мақсетинде жумыс алып бармақта.

Бузғыншы идеяларды үгит-нәсиятлап атырған экстремистлик ағымлардың атлары түрлише болса да, ҳақыйқатында, олардың мақсетлери ҳәм идеялары биреў — динди нықап етип, ҳәкимиятқа умтылыў, тыныш-татыў халық арасында келиспеўшиликлерди ҳәм қарама-қарсылықларды келтирип шығарыў.

Ең ашынарлысы сонда, бул экстремистлик ағымлар еле сана-сезими қәлиплесип үлгермеген, тәжирийбесиз, дин бойынша белгили бир илимге ийе болмаған сада жасларды өз дузағына илиндирип, өзлериниң жасырын топарларының қурамына түрли алдаўлар менен қосып алып, олардан өзлериниң ғәрезли мақсетлери жолында пайдаланбақта.

Усы орында тәбийғый сораў туўылады: динде өзи партия дүзиў, топарларға бөлиниў қалай баҳаланады?

Муқаддес ислам динимизде ҳизб — партиялар дүзиўдиң өзи қадаған етилген:

«Ҳәм бәршеңиз Аллаҳтың арқаны (яғный Қуран) на байланың ҳәм партияларға бөлинбеңиз!». Бул Аллаҳтың буйрығы, шәрият қағыйдаларына көре парыз әмел, яғный, мусылманлар орынлаўы шәрт болған ҳәрекет есапланады. Демек, ислам дининде партиялар дүзип, топарларға бөлинип, ҳәрекет етиў қатаң қадаған етилгенлиги, бәлким, бәрше мусылман үммети ушын бирден-бир дерек — Қураны Карим екенлиги анық-рәўшан көрсетип өтилген.

Ҳәзирги күнде экстремистлик шөлкемлердиң тәсири астына түсип, оларға ерип кеткен қаншадан-қанша инсанлар шет еллерде қыйыншылықта жасап, бахыттың не екенлигин билместен, қор болып өлип кетип атырғанын, уллы миллеттиң абырайыша дақ түсирип атырғанын көрип, жасларымыз буннан дурыс жуўмақ шығарыўы, ислам дини бизге кимниңдур тынышлығын бузып, кимниңдур өмирин урлаў арқалы емес, ал, ийгиликли ислер, жақсы әмеллер менен кәмилликке ерисиўди үгит-нәсиятлаўшы дин екенлигин туўры түсинип алыўы керек.

Усы орында бүгинги жаслар, теберик исмлерин пүткил ислам дүньясы шексиз ҳүрмет пенен тилге алатуғын Имам Бухарый, Имам Термизий, Ахмад Яссаўий, Замахшарий, Хожа Баҳауддин Нақшбанд, Ҳәким ата сыяқлы уллы бабаларымыздың мийрасхорларын ҳеш ким ҳеш қашан өзлериниң таңлаған жолынан қайтара алмаслығын билиўи, ҳәзир диний ҳәм дүньялық билимлер алыў ушын да кең имканиятлар жаратылған Усындай тыныш-татыў, жәннетмәкан журтта жасап атырғаны ушын Жаратқан ийемизге шүкирлик етиўи лазым.

Бийбисәнем Меңлимуратова,

Дерек: «Қарақалпақстан жаслары» газетасы.

  • 110 мәрте оқылды

Paziylet.uzҚарақалпақстан мусылманлары қазыяты веб-сайты