Руўхый қәўиптен сақланайық!

Халқымызға исеним мәселесинде еркинликлер берилип, диний қәдириятларды қайта тиклеў, руўхыйлықты раўажландырыў бағдарында көп жумыслар исленди. Усының нәтийжесинде журтымызда миллетлер ҳәм конфессиялар арасында татыўлық, кеңпейиллик ҳүким сүрип атырғанын айрықша атап өтиўге болады.

Деген менен, динге исеним еркинлигинен ғәрезли мақсетлерде пайдаланыўшылардың табылып атырғаны да әйне ҳақыйқат. Бундайлардың айырымлары муқәддес динимиздиң атынан ис жүргизип, оған дақ түсирип атырған экстремистлик ҳәм террористлик ағымлар ҳәм шөлкемлер болса, басқалары христиан динин нықап етип алған секталар ҳәм олардың миссионерлери болып есапланады.

Ҳәзирги күнде миссионерлер кирип бармаған тараў ҳәм олар ис алып бармай атырған елди, аймақты дүньяда табыўдын өзи қыйын. Миссионерлик ҳәрекети кең жәмийетшиликти тәшўишке салмақта. Буның себеби, миссионерлик ҳәрекети астында узақты гөзлеген сиясий мақсетлер жатады. Дүньяның раўажланған ири мәмлекетлери бул ҳәрекет жәрдеминде өз тәсир шеңберлерин кеңейтиўге, басқа бир аймақтағы жер асты байлықлары ҳәм энергетика қорлары үстинен қадағалау орнатыўға урынбақта. Соның ушын да раўажланған ири мәмлекетлер, олардағы айырым орайлар миссионерлерди материаллық ҳәм руўхый жақтан турақлы түрде қоллап-куўатлап келмекте.

Миссионерлер түрли регионларға илимий, медициналық хызметкер, ҳәр қыйлы кәсип-өнер қәнийгелери келбетинде арнаўлы тапсырмалар менен кирип барады. Соң жергиликли халықты ҳәр қыйлы жоллар менен өзлерине аўдыра баслайды. Буған ерисиў ушын халықтың кем тәмийинленген қатламына бийпул медициналық жәрдем көрсетеди, түнги клубларда ҳәр түрли илажлар өткерип жасларды өзлерине тартады, өз секталарына ағза болыўға мейиллерди анықлап, оларға «қалыс жәрдем» ретинде мәлим муғдарда пул береди ҳәм өз жәмәәтине мират етеди. Сондай-ақ ер адамларға салыстырғанда ҳаял-қызлардың көбирек тәсиршеңлигинен ҳәм жаслардың дүньяға көз-қарасы жетерли дәрежеде қәлиплеспегенлигинен өзлериниң ғәрезли мақсетлери жолында пуқталық пенен пайдаланыўға урынады. Өйткени, әсиресе жаслар жаңа күш сыпатында барқулла керек болады. Жас өспиримлерди болса, жазғы дем алыў орайларына бийпул қабыллап, усындай жоллар менен оларды өз секталарының тәлийматларын қабыллаўға шақырады.

Бүгинги күндеги секталар ҳәм оларға қосылыўға үгитлеп атырған миссионерлердиң жәмийетимиз раўажына жеткизетуғын зыянлары ҳаққында сөз барғанда төмендегилерди келтирип өтиўге болады.

Бириншиден, миссионерлик нәтийжесинде белгили бир динге сыйыныўшылар арасына дәстүрий диннен тысқары өзге дин кирип келеди. Оның изинен дүньяға өзгеше көз-қарас, сол жәмәәтке жат үрип-әдет те жайыла баслайды. Бул өз гезегинде адамлар арасында дин, исеним, пикирлеў жағынан бөлиниўди ҳәм қарама-қарсылықты келтирип шығарады.

Екиншиден, үгитлеўлер нәтийжесинде бир динди екинши диннен үстин қойыу, өз дининдегилерге басқа мүнасибет, ал өзге диндегилерге өзгеше мүнәсибет қәлиплеседи ҳәм бул шаңарақ, туўысқанлық, қоңсышылық ҳәмде жәмийеттиң тилеклеслигине айтарлықтай унамсыз тәсир көрсетеди.

Үшиншиден, бундай болып бөлиниў адамлардың душпанласыўына, жәмийеттеги машқалаларды аўызбиршилик пенен шешпеўине, ақыр-ақыбет экономикалық, социаллық, сиясий салаларда да машқалалардың келип шығыўына алып келеди.

Төртиншиден, өзгелердиң тәсир етиў шеңберине түскенлердиң миссионерлерге бағынышлы болып қалыўы, олардың буйрықларына, көрсетпелерине сөзсиз бойсыныўы нәтийжесинде жаман ислерге де қол урылады.

Улыўма айтқанда бул усыл, яғный миссионерлик ҳәрекетинен пайдаланыў мәмлекет ҳәм жәмийетти ыдыратыў, руўхый жарлыландырыў, өз машқалалары менен бәнт еттирип, тыныш-татыў елдиң басқа әҳмийетли ўазыйпаларынан шалғытыўдың ең жақсы қуралы есапланады.

Жоқарыда айтып өтилгенлердиң өзи-ақ секталар ҳәм олардың үгитлеўшилери жәмийет ҳәм мәмлекетке қәўип туўдыратуғынлығына жетерли дәлил бола алады. Өз-ара татыў жасап атырған халықты, абадан елди келешекте жаман нәтийжелерге еристириўге умтылыўшы күшлердиң өз үгитлеўшилерин ҳәр дайым қоллап-қуўатлап турыўы, оларға қарсы гүрестиң узаққа созылыўына себеп болатуғыны турған гәп.

Миссионерлик ҳәрекети нәтийжесинде секталарға ағза болғанларды үш топарға бөлиў мүмкин. Бириншилери — сектаның жол-жобаларына әмел ететуғын, бирақ оған толық кирмеген, сектадағы базы бир тәреплерге қосылмаса да, кескин қарсылық билдирмейтуғынлар. Екиншилери — олар көбинесе секта дереклерин оқыйды, ибадатларда қатнасады, айырым бир нәзик мәселелерди толық аңлап жетпеген болса да тәлийматтың улыўма тәреплерин билгенлер. Үшинши топар ўәкиллерин бир сөз бенен «жүдә берилгенлер» деп атаў мүмкин. Олар секта тәлийматына шын берилген адамлар болып, кескин ислерди әмелге асырыўдан да қайтпайды.

Инсан шаңарақ, мәҳәлле, жәмийеттен бөлек жасай алмайды. Солай екен, өзимизге айтарлықтай итибар қаратыўымыз, исеним ҳәм жигеримизди босастырмаўымыз, әсиресе, әтирапымыздағы адамлар ушын да жуўапкер екенимизди терең сезиниўимиз керек. Яғный айтқанда миссионерлик ҳәрекетинин жәмийетке, оның раўажланыўына келтиретуғын зыянлары ҳаққында түсиник жумысларын күшейтиўимиз зәрүр.

Халқымыз жүдә аўыр кешкен репрессия, қыткершилик, ашаршылық жылларында да өз динин сатпаған, өзлигин аңлаған. Бүгингидей тоқшылық, абадан күнлерде өз дининен қайтып, исенимин жоғалтса?!

Жуўмақлап айтқанда бүгинги күндеги абадан ҳәм парахат турмысымызға, тынышлығымызға, бирлигимиз ҳәм раўажланыўымызға қәўип салып турған миссионерлик ҳәрекетине, сондай-ақ басқа бузғыншы ағымларға қарсы гүресиў ғәрезсиз мәмлекетимиздиң ҳәр бир пуқарасының ўазыйпасы болыўы лазым. Ўатан, миллет ҳәм келешек әўладлар алдындағы жуўапкершилигимиз бизден соны талап етеди.

Аминжан Набатов, Нөкис қаласы «Ережеп бий» жоме мешити имам-хатиби.

  • 361 мәрте оқылды

Paziylet.uzҚарақалпақстан мусылманлары қазыяты веб-сайты