Ҳизб-ут-Таҳрирдиң адастырыўшы идеялары

Бүгинги арасатлы дүнья тынышлық, парахатшылық, абадан турмысты, жәмийеттиң мәмлекеттиң раўажланыўын қәлеўши ҳәрбир пуқарадан сергекликти талап етеди. Себеби, бәрше мәмлекетлер де тынышлықты гөзлеп раўажланып атырғаны менен халық арасына иритки салып, әсиресе мусылманлар арасында экстремистлик кейпиятлар пайда етиўши, бузғышы идеялар менен қуралланған, терроризмди қоллап-қуўатлаўшы айырым ағымлар, шөлкемлер, олардың жер шарының түрли мәмлекетлеринде алып барып атырған бузғыншылық ислери нәтийжесинде жәбир көрип атырған халықлар аз емес.

Усындай мақсетти гөзлеген ағымлардың бири “Ҳизб-ут-Таҳрир” яки толық атамасы “Ҳизб-ут-Таҳрир ал-Исламий” ағымы болып, бул ағымның шөлкемлескен дәўири өткен әсирдиң орталарына туўра келеди.

Ҳизб-ут-Таҳрир панислам сиясий шөлкеми болып, ҳәзирги ўақытта ол дерлик дүньяның барлық мәмлекетлеринде қадаған етилген шөлкемлер қатарына киритилген.

Мақсетине ерисиў ушын қаржы да, күш те аямайтуғын бул шөлкем, көпшилик мәмлекетлерде жасырын ҳәрекетин даўам етпекте.

Бул ағым Өзбекстанда да қадаған етилиўине қарамастан, мәмлекетимиздиң түрли орынларында сийрек болса да ушырасып, халықтың әззи қатламларын, айырым тәрбиясында бослығы бар, жумыссыз жасларды изине ертиў ушын жасырын ҳәрекет етиўге урыныўлары ҳәр биримизден қырағылыққа, сергекликке итибарлы болыўымыз кереклигин уқтырады.

Мәмлекетимизде рәсмий жумыс алып барып атырған барлық диний шөлкемлер, тийисли уйымлар ҳәм кең жәмийетшилик пенен бирликте экстремистлик ағымларға қарсы тынымсыз гүрес жүргизип келинбекте.

Бул бағдарда исленип атырған жумысларымыздың тийкары халқымыз арасында ислам дининиң ҳақыйқый мәнисин үгит-нәсиятлаў, ислам дини нықабы астында өз мақсетлери жолында ҳеш нәрседен – мусылманлардың өз-ара урысларын келтирип шығарыўдан, бузғыншылықлардан тайынбайтуғын Ҳизб-ут-Таҳрир сыяқлы ағым тәрепинен жаллап қойылған шөлкем ағзаларының жалған ўәделерин ашық-айдын әшкаралаўға қаратылған.

Солай екен, биз бул мақаламызда “Ҳизб-ут-Таҳрир ал-Исламий” – “Ислам азатлық партиясы” ның тарийхы, олардың бузғыншылық ҳәрекетлери Өзбекстанға қашан кирип келгени, халықты изине ертиў ушын қандай усыллардан пайдаланып атырғаны туўралы азы-кем түсиник бериўди мақсет еттик.

“Ҳизб-ут-Таҳрир”- нарәсмий сиясийлестирилген диний ағым болып, 1953-жылы Израилда пайда болған. Ағымның тийкарын салыўшы 1909-1979-жыллары жасап өткен Таҳиюддин Набаҳоний болып, ол Мысырдағы Ал-Азҳар Университетин тамамлаған. Иорданиядағы “Мусылман бирадарлар” диний экстремистлик шөлкеми баслықларының бири болған.

“Ҳизб-ут-Таҳрир” дүзилиси тәрепинен пирамида көринисинде шөлкемлестирилген. Топар ағзалары 4-5 адамлық киши топарлардан ибарат болып, топар басшысы – “мушриф“ тен сабақ алады. Бундай киши бөлеклерге бөлиниў арқалы жәриялылық имканиятын азайтқан. Шынығыўлары ҳәптеде кеминде бир мәрте өткерилиўи шәрт делинген. Бундай сабақларда атына ғана диний тәлим берилип, тийкарғы итибар жаслар тәрбиясындағы бослықтан өз мақсетлери жолында барынша пайдаланыўға ҳәм олардың санасын ғәрезли сиясий пикирлер менен уўлаўға қаратылған. Бөлек ағзалары бири-бирин тек аты яки лақабы арқалы ғана таныйды. Топарға ағза болған адам ҳәр қандай жағдай болған ўақытта да “Ҳизб” ҳәм оның алып барып атырған ислери ҳаққындағы мағлыўматларды сыр сақлаў ушын ант етеди.

Аймақлық басшы – “муътамад”, жер жүзилик “Ҳизб-ут Таҳрир” ҳәрекети басшысы, яғный “әмир” тәрепинен белгиленеди ҳәм район көлеминде жумыс алып баратуғын ис буйырыўшы “мусаид“ лерге басшылық етеди. Ағым ағзалары район ҳәм өз алдына аймақларға бөлинип, төрт мушрифтен ибарат “нақиб” басшылық ететуғын топар дүзеди.

“Ҳизб-ут Таҳрир” көплеген мусылман мәмлекетлери, атап айтқанда, Мыср, Иордания, Тунис, Ирак, Алжир, Судан, Йемен ҳәм тағы басқа да мәмлекетлерде өз ҳәрекетлерин жасырын түрде алып бармақта. Ҳәзирги ўақытта бул шөлкемге палестинли Абудқадим Заллум басшылық етип келмекте.

Бул ағым ағзаларының жасырын ҳәрекетлери бизиң мәмлекетимизде 1992-жылдан басланды. Олардың тийкарғы мақсети-мәмлекетте билдирместен ҳәм аңсат жоллар арқалы пуқаралар урысын баслаў, елдиң экономикасын изден шығарыў, миллетлер ҳәм динлер арасында тартысыўларды келтирип шығарыў, мәмлекет ишкерисине қурал-жарақ ҳәм нәшебентлик затларын алып кирип, пуқаралардың тыныш-татыўлығына иритки салыў, ғәрезсиз мәмлекетимизди қурал-жарақ ислеп шығарыўшы сырт мәмлекетлерине ғәрезли етиўден ибарат.

Бул диний шөлкемде гүрес үш басқышта алып барылады.

Олардың бириншиси - тасқиф ямаса үгит-нәсият ислери. Толық қәлиплеспеген жасларды өзиниң дузағына түсириў. Пикири сайыз, тәсиршең жасларды, үгит-нәсиятлаўшы уйымлардың, ҳәкимликлердиң айырым жуўапкерли басшыларын өз тәрепине қаратып алыў.

Екинши басқышы – тафоул ямаса бирликте ҳәрекет етиў, санасын уўлаў арқалы олардың пикирлеў дүньясында революцияға ерисиў.

Үшинши басқыш – аўдарыў, ҳүкиметти ағым ағзалары арқалы қолға киритиў.

“Ҳизб-ут Таҳрир” 1989-жылдан түрли тиллерде “Ал-Ўаъй” (Сана) атлы айлық журналды жарыққа шығарып, жасырын рәўиште тарқатып келмекте.

“Ҳизб-ут Таҳрир” диң рәсмий ҳәрекети араб мәмлекетлеринде қадаған етилген. Усы шөлкемниң Иорданиядағы жуўаплы хызметкери Ахмад ад-Даур 1969-жылы ҳүкиметти ийелеў мақсетинде ислеген қылмыслары ушын айыплы деп табылған ҳәм өлим жазасы берилген. Ал, усы шөлкемниң отыз еки ағзасы Мысрда судланған.

Демек, дүнья жүзи мәмлекетлери дин нықабы астында өзлериниң бузғыншы идеяларын әмелге асырыў ушын жасырын ҳәрекет етип атырған бундай экстремистлик диний ағымларға қарсы аяўсыз гүреспекте.

Әлбетте жәннет мәкан журтымыздың тынышлығы ҳәр биримиз ушын жүдә қәдирли, демек ўатанымыздың тынышлығын асраў ҳәр бир пуқараның миннетли ўазыйпасы деп билиўи тийис. Ҳүрметли Президентимиз “өз үйиңди өзиң асра” деген даналық сөзге қосып “өз балаңды өзиң асра” деп айтқанында жүдә кең мәни бар. Перзентлеримизди “Ҳизб-ут-Таҳрир”ге уқсаған жат иллетлерден асырасақ үйимизди ҳәм ўатанаымызды асыраған боламыз.

Бахрамаддин Разов, Нөкис қаласы “Имам ийшан Муҳаммад” жоме мешити имам-хатиби.
  • 116 мәрте оқылды

Paziylet.uzҚарақалпақстан мусылманлары қазыяты веб-сайты