Таҳажжуд намазы ҳаққында нелерди билемиз?

Таҳажжуд намазы да нәпил ибадатлар қатарына кирип, олар ишинде оқылыў ўақыты бир аз қолайсызлық туўдырса да, оған берилетуғын саўаплар ҳәм сыйлықларына қарай ең жоқарғысы есапланады. Ҳәдиси шәрипте Набий саллаллаҳу алайҳи ўасаллам: «Парыз намазлардан кейинги ең абзал намаз таҳажжуд намазидур», деген.

(Имам Муслим рәўияты).

Аллаҳ таала Қуранда сондай деп марҳамат еткен: “Түнде (ярым кешеде) оянып өзиңиз ушын таҳажжуд (нәпил) намазын оқың! Мүмкин, Раббиңиз Сизди (Қыямет күнинде) мақтаўлы (шәфәәт ететуғын) дәрежеде тирилтирсе” (Исро сүреси, 79-аят).

Аяттан көринип турыпты, Аллаҳ таала Расулуллаҳ саллаллаҳу алайҳи ўасалламға шақырық етип. Таҳажжуд намазын оқыўға буйырып атыр және бул намаз Қыямет күнинде гүнаҳкар үмметлери ушын етилетуғын шәпәәтлери ушын себеп болыўын көрсетпекте. Мине усы себептен, Расулуллаҳ саллаллаҳу алайҳи ўасаллам таҳажжуд намазына қатты итибар береди. Өзлери үзирсиз ҳеш тәрк етпеген ҳалда, үмметлери ушын да бир қанша болжаўлар берип, усы намазға шақырыўшы бир қанша ҳәдислерди қалдырған. Атап айтқанда, Расулуллаҳ саллаллаҳу алайҳи ўасаллам айтты: «Әлбетте, жәннетте сырттан иши, ишинен сырты көринип туратуғын бөлмелер бар. Аллаҳ ол бөлмелерди - тамақ жедирген, сәлемди жайған ҳәм түнде адамлар уйқыда жатқанда түнги (таҳажжуд) намазын оқығанлар ушын таярлап қойған шығар» (Имам Аҳмад рәўияты).

Басқа ҳәдисте болса: «Сизлер түнги (таҳажжуд) намазын лазым тутыңлар, себеби ол сизлерден алдынғы салиҳ адамлардың әдети, Раббиңизге жақынласыў, жаманлықларға каппарат ҳәм гүнәдан қайтарыўшыдур» (Имам Термизий рәўияты).

Абдуллаҳ ибн Салом разияллаҳу анҳудан етилген рәўиятта мынадай делинген:

“Расулуллаҳ саллаллаҳу алайҳи ўасалам (Мадинаға) келди. Мен адамлар арасында Оны көриў ушын келдим. Расулуллаҳ саллаллаҳу алайҳи ўасалламның жүзлерин көргенимде, әлбетте, Оның жүзлери жалаңқая, гәззаптың жүзи емеслигин билдим. Оның биринши айтқан гәпи: “Ҳәй инсанлар! Сәлемди араңызда кең жайыңлар, аўқат тарқатыңлар, ағайынлар менен байланыста болыңлар ҳәм түнде, адамлар уйқылап атырған ўақытта намаз оқыңлар. Сонда жәннетке саламат ҳалда киресизлер” дегени болды”.

Ҳәдислерде айтылады: “Аллаҳ тааланинг бенделерге ең жақын болатуғын ўақты түнниң соңғы бөлегинде болып табылады. Егер сол саатта Аллаҳты яд етиўшилерден бола алсаң, сондай бол!” деген. Тағы бир ҳәдисте Набий саллаллаҳу алайҳи ўасаллам: “Мөминниң ҳүрмети түнде оқыған намазы ҳәм азизлиги инсанлардың қолындағы затқа мүтәж емеслиги” деген.

Абу Ҳурайра разияллаҳу анҳудан рәўият етиледи: «Набий саллаллаҳу алайҳи ўасаллам: «Қашан ер адам түнде өз өмирлик жолдасын оятып, екеўи бир болып намаз оқыса, зәкир ҳәм зәкиралар қатарына жазылады», деди».

Түсиник: Бул болса уллы саадат. Аллаҳ таала Қурани каримде зәкир ҳәм зәкираларға мағпират ҳәм уллы ажр таярлап қойғанын айтқан. Сол себепли ҳәр бир мусылман ер адам түнде ҳаялын оятып, екеўи бир болып таҳажжуд намазын оқып турыўы керек.

Муҳаммад ибн Юсуф айтты: «Суфён Саврий түнде бизлерди оятып, «Ҳәй жигитлер! Жаслықта түнги таҳажжуд намазын оқыңлар. Күшке толған, жас ўақтыңызда оқымасаңыз, қашан оқыйсиз?», дер еди.

Фузайл ибн Иёз раҳимаҳуллаҳ айтқан еди:

«Пайғамбарлар, сап адамлар, жақсы инсанлар ҳәм пәкизе затлардың кеўилинде үш қыйлы сыпат бар: ҳалимлық, Аллаҳқа тоба етип жалыныў ҳәм таҳажжуд намазынан несийбели болыў».

Ҳасан Басрий раҳимаҳуллаҳтан: «Не ушын түнде таҳажжуд оқыйтуғынлардың жүзи гөззал болады?» деп сорады. Ол: «Олар Раҳман сыпатлы Зат - Аллаҳ пенен еркин қалғанда Ол Өз нурынан ада етеди», деген еди.

Ибн Ражап раҳимаҳуллаҳ: «Раббиниң алдында зәрүрлиги бола турып, сәҳәр ўақты, яғный таңда уйқылаған адам ақыл емес», деген екен. Яғный, зәрүрлигиңизди түндеги таҳажжуд намазында сораўды үйрениң!

Каьб айтады: “Түндеги таҳажжудта қайым адамлар бар, олардан миннетдар болынған. Түнде уйқылаўшылар бар, олардың гүнәлары мағфират қылынған еди. Мысалы, еки мөмин адам Аллаҳ жолында бир-бирин жақсы көреди. Олардан бири намаз оқып бирадары ҳаққына дуўа етеди. Ҳәм Аллаҳ оның дуасын қабыл етеди”.

Ибн Ажлон сондай деген екен: “Аллаҳ таала мөминниң күшин денесине емес, кеўилине жайлады. Ақыры ғаррыларды қараң, ыссы температурада да ораза тутып, түнде таҳажжуд намазын оқыйды. Бирақ, жаслар бул әмеллерде әззи болады”.

Абу Сулайман Дороний: «Таҳажжуд намазын оқыўшылар түнди ойын-күлки менен өткериўшилерден көре көбирек маза қылғанлардур», деди.

Ибраҳим Ҳаўўос айтады: “Қәлб кеселлерин емлеў бес ис пенен болады: Қуранды тадаббур менен (мәнисин аңлап) тиләўат қылыў, кешеси таҳажжуд намазы оқыў, сәҳәрде Аллаҳқа жалыныў, дослар менен сәўбет ҳәм кем жеў”.

Базы илимлилер: «Аллаҳ таала сәҳәрде уйқысынан ояныўшылардың кеўлине нур толтырып қояды. Олардың қәлби нурға бөленеди. Кейин нурлар олардың қәлбинен таралып, ғофил (бийхабар)лар қәлбине жетип барады», деген.

Ҳикметлерде айтылады:

“Жәннеттеги алдынғы мәнзилиңе қайтыўды қәлесең, түнде таҳажжуд оқыйтуғынлар мәканына көтерил, себеби кәрўан әне сол жерден өтеди. Таң сәҳәрдеги дуўа бәле-қазалардың оғы екенлигин де умытпа”.

“Түнги намаз оқылатуғын үйде нур пайда болады. Оны аспан аҳли көреди. Биз түнде аспанға қарағанымызда, жулдызлар жарықлығын көргенимиздей, аспан аҳли жердеги нурдың намаз оқыўшының үйинен таралып атырғанын көреди. Одан да таң қаларлығы сонда, ҳәр күни үйиңдеги нурды көриўге әдетленген периштелер түнги намаз оқымаған күниң сени сорап-сүристиреди, себеби олар үйиңде қараңғылықты көреди. Оларға сениң бийтаплығың ямаса ғамға батып қалғаның айтылады. Периштелер саған шыпа ҳәм ғам-тәшўиштен қутылыўыңды сорайды ямаса мүтәжлигиңе қарай дуўа етеди. Себеби, олар сениң намазың себепли нур таралып атырыған үйиңди көриўди қәлейди”.

“Таровеҳ ямаса таҳажжуд намазында ата-анаңның ҳаққына еткен дуўаң оларға атап сойған он түйеңнен абзал болады”.

“Егер бизиң күнлик режемизде еки ракаатлы зуҳо намазы, Қураннан күнлик ўазыйпа, түнги витр ҳәм таҳажжуд намазы, жақсы сөзлер, тек Аллаҳ билетуғын жасырылған әмеллер, таң ҳәм кешки пайыт айтылатуғын зикирлер болмаса өмирдиң қандай мазасы бар. Сиз күнлик кестеңизди тәртипке салып, оны күнлик ўазыйпаларыңыздан етип алын. Сонда иншааллаҳ күниңизди рәҳәт ҳәм тынышлықта өткересиз”.

Әзиз достым! Усы мағлыўматларды оқығаннан кейин ең болмағанда еки ракаат таҳажжуд намазын оқыўды қаст еткен болсаңыз, ең болмағанда жақсы нийет еткен болсаңыз, биз мақсетимизге жеттик. Дуўаларда еслеп қойың!

Ёрбек Исломов.

Muslim.uz сайтынан қарақалпақ тилине Нөкис қаласы «Ережеп бий» жоме мешити имам-хатиби Аминжан Набатов аўдарды.

  • 79 мәрте оқылды

Paziylet.uzҚарақалпақстан мусылманлары қазыяты веб-сайты