МУҲАРРАМ АЙЫ

Ҳижрий жылымызды баслап бериўши муҳаррам айының аты сөзликте «ҳүрметлениўши», «уллыланўшы» деген мәнилерди аң­латады. Бул ай ҳижрий сәнениң басы болғаны, урыслар ҳарам болғаны, оныншы күни Ашура күни болғаны ушын ҳүрметлирек.

Расулуллаҳ саллаллаҳу алайҳи ўа саллам муҳаррам айы оразасын Рамазаннан кейинги ең абзал ораза деген. Әбиў Ҳурайра разыяллаҳу анҳудан рәўият қылынады: «Нәбий саллаллаҳу алайҳи ўа саллам: «Рамазаннан кейинги ең абзал ораза – Аллаҳтың муҳаррам айы оразасы..». Әлий разыяллаҳу анҳудан рәўият қылынады: «Бир адам келип Пайғамбарымыз саллаллаҳу алайҳи ўа салламнан: «Рамазаннан кейин қайсы айдың оразасын тутыўға буйырасыз?» деп сорады. Сонда Нәбий саллаллаҳу алайҳи ўа саллам: «Егер Рамазаннан кейин ораза тутажақ болсаң, муҳаррамда тут. Себеби, ол Аллаҳтың айы. Ол айда Аллаҳ бир қәўимниң тәўбесин қабыл қылған ҳәм басқа қәўимлердиң тәўбесин де қабыл қылады», деди.

АШУРА КҮНИ

«Ашура» сөзликте «оныншы» деген мәнини аңлатады. Ашурадан мақсет Муҳаррам айының оныншы күни. Ибн Аббас разыяллаҳу анҳудан рәўият қылынады: «Расулуллаҳ саллаллаҳу алайҳи ўа саллам Ашура күниниң оразасын тутты ҳәм ол күнниң оразасын тутыўға буйырды. Адамлар: «Я Расулуллаҳ, бул күнди яҳудий ҳәм насранийлер уллылайды», деди. Нәбий саллаллаҳу алайҳи ўа салам: «Қашан келеси жыл болса, иншааллаҳ, тоғызыншы күнниң оразасын да тутамыз», деди. Пайғамбарымыз саллаллаҳу алайҳи ўа салламның ибадатлары басқа дин ўәкиллериниң ибадатларына уқсамаўы ушын артығырақ әмел қылған. Соның ушын да мөмин-мусылманлар муҳаррам айының тоғызыншы ҳәм оныншы күнлери ораза тутады. Ашура күниниң оразасы жүдә пазыйлетли нәпил ибадатлардан екенин Пайғамбарымыз саллаллаҳу алайҳи ўа салламның ҳәдислеринен билип аламыз.

Әбиў Қатада разыяллаҳу анҳудан рәўият қылынады: «Нәбий саллаллаҳу алайҳи ўа саллам: «Үмит қыламан, Ашура күниниң оразасы өзинен алдыңғы күнлердиң гүналарына каффарат болса», деди». Усы ҳәдистиң өзинен-ақ Ашура оразасының қаншелли пазыйлетке ийе екени көринип турыпты. Бул ҳәдислерди жақсылап үйренген уламаларымыз Ашура оразасын тутыў сүннети муаккада деген жуўмаққа келген. Усыған әмел қылып, ҳәммемиз бул күнниң оразасын тутыўға ҳәрекет қылыўымыз лазым.

Әбиў Саъид разыяллаҳу анҳудан рәўият қылынады: «Нәбий саллаллаҳу алайҳи ўа саллам: «Ким Ашура күни шаңарағына кеңлик қылса, Аллаҳ оған жыл бойы кеңлик қылады», деди». Демек, бул күнде тек ораза тутып қоймастан, шаңарағымыздағыларға да қараўымыз, оларға кеңлик жаратып, илажы барынша кемис-қутығын толтырыўға, олардың мүтәжликлерин алып бериўге, бул күнниң қәдирин, ҳүрметин оларға да түсиндирип қойыўға ҳәрекеи қылыўымыз керек екен. Әне, сонда Пайғамбарымыз саллаллаҳу алайҳи ўа саллам айтқанындай, жыл бойы Аллаҳ таала бизлерге кеңшилик қылады, иншааллаҳ.

Асқар Қаражанов Шымбай районы «Хан» жоме мешити имам-найыбы.

  • 182 мәрте оқылды

Paziylet.uzҚарақалпақстан мусылманлары қазыяты веб-сайты