ҚУРБАНЛЫҚ ҚЫЛЫЎ КИМЛЕРГЕ ЎӘЖИБ?

193-САЎАЛ:

Ҳүрметли устазлар, кимлер қурбанлық етиўи керек? Улыўма қурбанлық етиўге тийисли мәселелер ҳаққында толық мағлыўмат берсеңиз.

ЖУЎАП:

Бисмиллаҳир Раҳманир Раҳим.

Қурбанлық етиў - Ислам уранларынан бири. Аллаҳ таала қурбан ҳайыты күнинде бизлерди ҳайт намазын оқыўға, қурбы жеткен адамларды болса қурбанлық етиўге буйырған. Қурани каримде бул ҳаққында былай баянланған:

فَصَلِّ لِرَبِّكَ وَانْحَرْ (سورة الكوثر/2)

яғный: “Бас, Раббиңиз ушын намаз оқың ҳәм (түйе) сойып қурбанлық етиң!” (Кәўсар сүреси, 2-аят).

Фуқаҳа (фиқҳ илими уламалары) ларымыз қурбанлықтың мәнисин тәрийплеп: “Қурбанлық бул - белгили бир ҳайўанды арнаўлы ўақытта сойыў”,- деген. Қурбанлық екинши ҳижрий жыл сәнеде енгизилген. Ҳанафий мазҳабы бойынша қурбанлық етиў ўәжип. Ол - ҳүр, балағат жасыне жеткен, саналы, отырықлы, яғный сапарда болмаған ҳәм закат нысабына ийе болған мусылман шахсқа ўәжип болады. Қурбанлық етиўдиң ўақты ҳайт күни таң атыўы менен киреди ҳәм үшинши ҳайт күни қуяш батыўы менен шығады. Қурбанлық етиўди ҳайт намазы оқып болынғаннан кейин басланады. Бул ҳаққында Пайғамбарымыз саллаллаҳу алайҳи ўасаллам:

عَنْ الْبَرَاءِ بْنِ عَازِبٍ قَالَ قَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: " اِنَّ اَوَّلَ مَا نَبْدَاُ بِهِ فىِ يَوْمِنَا هَذا اَنْ نُصَلِّىَ ثُمَّ نَرْجِعَ فَنَنْحَرَ فَمَنْ فَعَلَ فَقَدْ اَصَابَ سُنَّتَنَا وَمَنْ ذَبَحَ قَبْلَ الصَّلاَةِ فَاِنَّمَا هُوَ لَحْمٌ قَدَّمَهُ لِاَهْلِهِ لَيْسَ مِنَ النُّسُكِ فىِ شَيْءٍ"

(رواه الإمام البخارى).

яғный: “Ҳақыйқаттан да, бүгинги күнде алдын баслайтуғын исимиз ийдул азҳо (қурбан ҳайти) намазын оқыў, кейининен (үйлеримизге) қайтып қурбанлық етиў. Ким сондай қылса, демек ол сүннетимизге муўапық ис етипти. Кимде-ким ҳайт намазынан алдын сойса, ол қурбанлық емес, бәлки өзлери ушын сойылған гөш”, деген (Имам Бухарий рәўияты).

Қурбанлық етилетуғын ҳайўанлар мал, түйе, қой ҳәм ешкилерден ибарат. Бул ҳайўанлардың еркеги де, урғашысы да, пишилгени де қурбанлық етилсе болады. Булардан басқа ҳайўанларды қурбанлық етип болмайды.

Мал менен түйени 7 адамға шекем шерик болып сойыў мүмкин. Бунда шериклердиң ҳәммеси мусылман ҳәм қурбанлықты нийет еткен болыўы шәрт. Бирақ олардан қайсы бири тек ғана гөш ушын қосылған болса, қалған барлық шериклердиң қурбанлығы өтпейди. Сойылған ҳайўанның гөши шериклер ортасында тәрезиде өлшеп тең бөлиниўине де айрықша итибар қаратыў зәрүр.

Қурбанлық етиўден мақсет - бендениң Аллаҳ таала әмрине бойсыныўы ҳәм тақўасын көрсетиў. Аллаҳ таала:

لَنْ يَنَالَ اللَّهَ لُحُومُهَا وَلَا دِمَاؤُهَا وَلَكِنْ يَنَالُهُ التَّقْوَى مِنْكُمْ كَذَلِكَ سَخَّرَهَا لَكُمْ لِتُكَبِّرُوا اللَّهَ عَلَى مَا هَدَاكُمْ وَبَشِّرِ الْمُحْسِنِينَ (سورة الحج/37).

яғный: “Аллаҳқа (қурбанлық) гөши де, қаны да жетип бармас. Лекин Оған сизлерден тақўа жетер. Аллаҳ сизлерди ҳидаят еткени себепли - Оны уллылаўыңыз ушын - оларды сизлерге бойсындырып қойды. Ийгиликли ис етиўшилерге хош хабар бериң!” деп марҳамат қылады (Ҳаж сүреси, 37-аят).

Солай екен, қурбанлық етиўши шахс нийети туўры болыўы, әмелин қалыс Аллаҳ таала ушын еткен болыўы керек. Қалаберсе, бул әмелди орынлаўда Аллаҳ тааланың уллылығы ҳәм дининиң уллылығы көринеди. Валлоҳу аълам.

Өзбекстан мусылманлары басқармасы пәтиўа ҳайъаты.

  • 92 мәрте оқылды

Paziylet.uzҚарақалпақстан мусылманлары қазыяты веб-сайты