Әўретти жасырайық!

Бул сүўретте теңиз жағасындағы қуяш нурлары тәсиринде ярым жалаңаш ҳалда жүретуғын ҳәм де көшеде денесиниң көпшилик бөлегин ашып жүретуғын ҳаяллардың тери саратанына шалыныў белгилери көрсетилген екен.

Медицина қәнигелери ҳаялларға қуяштың туўрыдан-туўры түсиўши нурларынан ҳәм ер адамлардың нәзеринен сақланыў ушын денени жаўып, жасырып жүриўди усыныс етпекте.

Қуяштан келетуғын ультрафиолет нурдың көп муғдарда қабыл етилиўи тери саратанына себеп болады.

Соның менен бирге, нәмаҳрамлар нәзерине көп нышан болған дене де саратанға шалынады.

Динимизде бийкарға ҳаялларға да, ерлерге де әўретлерин бекитип жүриў буйрылмаған.

Аллаҳ таала Қурьани каримниң Нур сүресинде сондай марҳамат еткен:

قُل لِّلْمُؤْمِنِينَ يَغُضُّوا مِنْ أَبْصَارِهِمْ وَيَحْفَظُوا فُرُوجَهُمْ ذَلِكَ أَزْكَى لَهُمْ إِنَّ اللَّهَ خَبِيرٌ بِمَا يَصْنَعُونَ

وَقُل لِّلْمُؤْمِنَاتِ يَغْضُضْنَ مِنْ أَبْصَارِهِنَّ وَيَحْفَظْنَ فُرُوجَهُنَّ وَلَا يُبْدِينَ زِينَتَهُنَّ إِلَّا مَا ظَهَرَ مِنْهَا وَلْيَضْرِبْنَ بِخُمُرِهِنَّ عَلَى جُيُوبِهِنَّ وَلَا يُبْدِينَ زِينَتَهُنَّ إِلَّا لِبُعُولَتِهِنَّ أَوْ آبَائِهِنَّ أَوْ آبَاء بُعُولَتِهِنَّ أَوْ أَبْنَائِهِنَّ أَوْ أَبْنَاء بُعُولَتِهِنَّ أَوْ إِخْوَانِهِنَّ أَوْ بَنِي إِخْوَانِهِنَّ أَوْ بَنِي أَخَوَاتِهِنَّ أَوْ نِسَائِهِنَّ أَوْ مَا مَلَكَتْ أَيْمَانُهُنَّ أَوِ التَّابِعِينَ غَيْرِ أُوْلِي الْإِرْبَةِ مِنَ الرِّجَالِ أَوِ الطِّفْلِ الَّذِينَ لَمْ يَظْهَرُوا عَلَى عَوْرَاتِ النِّسَاء وَلَا يَضْرِبْنَ بِأَرْجُلِهِنَّ لِيُعْلَمَ مَا يُخْفِينَ مِن زِينَتِهِنَّ وَتُوبُوا إِلَى اللَّهِ جَمِيعاً أَيُّهَا الْمُؤْمِنُونَ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُونَ

1. “Сен мөминлерге айт, көзин тыйсын ҳәм фарж (жынысый ағза) ларын сақласын. Әне сол олар ушын пәк болып табылады. Әлбетте, Аллаҳ не өнер қылып атырғанынан хабардар”.

2. “Сен мөминаларға айт: Көзин тыйсын, фаржларын сақласын ҳәм зийнетлерин көрсетпесин, мәгәр зоҳир (ашық) болған зийнетлер болса (мәйли). Орамалларын көкирегине жаўып жүрсин. Зийнетлерин көрсетпесин, мәгәр күйеўине ямаса әкесине ямаса күйеўиниң әкесине ямаса улларына ямаса күйеўиниң улларына ямаса әжаға-инилерине ямаса әжаға-инилериниң улларына ямаса апа-сиңлилериниң улларына ямаса ҳаялларына ямаса өз қолында мүлк болғанларға ямаса (ҳаялларға) натаныс ер адам хызметкерлерге ямаса ҳаяллар әўретиниң парқына бармайтуғын жас балаларға (болса мәйли). Жасырын зийнетлерин билдириў ушын аяқларын (жерге) урмасын. Ҳәммеңиз Аллаҳқа тәўбе етиң, ҳәй мөминлер! Қәнекей, нәжат тапсаңызлар”.

(Усы аятта Аллаҳ таала Пайғамбарымыз саллаллаҳу алайҳи ўасалламға шақырық етип, мөмина ҳаялларға кийим кийиў ҳәм әўретин жасырыў бойынша өзлерин қандай тутыўы кереклигин баянлап бериўин буйырмақта. Муслима ҳаяллар да нәмаҳрамларға шаҳўат нәзери менен қарамаў кереклиги усы аяттан түсиниледи. Ҳаялдың ҳаялға салыстырғанда әўрети киндигинен дизесине шекемги аралық. Ҳаял адамның нәмаҳрам ер адамларға салыстырғанда әўрети жүзи ҳәм еки алақанынан басқа пүткил денеси болып табылады. Мөмина-муслима ҳаял абыройын сақлаў ушын Аллаҳтың әмрине әмел етип, әўретин нәмаҳрам ер адамлардан жасырыўы керек. Оның ушын болса, жүзи ҳәм еки алақанынан басқа пүткил денени жаўып туратуғын кийим кийиўи керек. Соның менен бирге, кийим жуқа, денеге жабысқан, тар болмаўы зәрүр. Нәмаҳрам ер адамлардың итибарын тартпайтуғын дәрежеде болыўы керек. Зийнет дегенде шырайлы кийимлер, тағыншақлар ҳәм ҳаяллар өзлерин шырайлы көрсетиў ушын қолланылатуғын ҳәр қыйлы қураллар нәзерде тутылады. Ҳаял адам усы аятқа әмел етип, зийнетин нәмаҳрамлардан жасырыўы керек, жасырыўдың мүмкиншилиги болмай қалғанда гүнә емес. Басына ораған орамалы тек ғана шашын емес, бәлки тамағы, көкиреги ҳәм төсин де жаўып турсын. Олардың жамалы бийтаныс көзге түспесин, ҳәр қыйлы алаўызлықлар келтирип шығармасын. Жәҳилият (ислам дини кирип келмесинен алдын) дәўиринде ҳаяллар аяқларына да ҳәр қыйлы тағыншақлар, қоңыраўлар тағып алар екен. Кейин болса, ер адамлардың итибарын тартыў ушын аяқларын жерге қатты-қатты урып, аяғындағы тағыншақлардың сестин шығарар екен. Бул болса, өз гезегинде, ер адамлардың шаҳўатын қозғаған, ҳаялдың изинен барып, ақыр-ақыбет зинаға алып барыўы мүмкин болған.)

Ер адамның ҳаялға, ҳаял адамның ер адамға шаҳўат пенен қараўы, екинши тәрептиң тери тоқымаларында зақымланыўын жүзеге келтирер екен.

Әўретти ашып жүриў тери саратанына шалыныўды пайда етсе, Аллаҳтың әмрине қылаплық еткени ушын бенда қатты гүнаҳкәр болады.

Буны қараң, ер адам белинен тап дизеси астына шекем жасырып, арқасы, ийнин ашып жүрсе, сол ашық ағзалары саратанға шалынбас екен.

Неге?

Себеби, Аллаҳ таала ер адамның әўретин киндигинен дизесиниң астына шекем деп белгилеп қойған.

Аллаҳ тааланың белгилеп қойған орны жабылмағанда, сол ашылған ағзаларда усы кеселлик пайда болар екен.

Мағлыўмат орныда әўрет ҳаққында түсиник берип өтсек.

«Ер адамның әўрети киндиги астынан дизеси астына шекемги аралық. Шорыныки мине усы (киндик астынан дизеси астына шекемги аралық) арқа ҳәм қарын менен бирге. Ҳүр (азат ҳәм еркин) ҳаялдың әўрети пүткил денеси. Мәгәр, жүзи, алақаны (буўынына шекем) ҳәм табаны (тобығына шекем) әўрет емес». (Убайдуллаҳ ибн Таж уш-шариьа: «Мухтасар ул-виқоя», Қазан-1911ж., 12-бет).

Солай екен, Имами Аъзам Абу Ҳанифа раҳимаҳуллаҳ мазҳабына көре, ер адамның әўрет, яғный бийганалардан жасырыўы керек болған денесиндеги орынлары киндиги астыннан дизеси астына шекемги аралық екен. Бунда киндик әўрет емес, дизе ҳәм оның төбеси әўрет. Ҳаяллардың жүзи, алақаны ҳәм табанынан тысқары пүткил денеси әўрет болып табылады.

Аллаҳ таала бәршемизди ҳәр қыйлы кеселликлерден асырасын! Мудамы Оның әмрине бойсынып, бәршемиз жасырыўимыз керек болған ағзаларымизды жасырып жүриўимизди несийп етсин!

Назымжан Ҳашимов.

  • 231 мәрте оқылды

Paziylet.uzҚарақалпақстан мусылманлары қазыяты веб-сайты