Ерли-зайыплы мүнәсибетин күшейтиў ушын 10 усыл

Бисмиллаҳир Раҳманир Раҳийм.

Аллаҳ таалаға шексиз ҳамду мақтаўлар болсын.

Пайғамбарымызға салаўату дурудлар болсын.

Кимде ким банкке қойған ақшасы көбейиўин қәлесе, буның шарасын излейди. Тап соның менен бирге, кимде ким ҳаялы менен өз-ара муҳаббаты және де күшейиўин қәлесе, буның себеплерин излеўи керек болады. Төменде сол усыллардан 10 ын келтирип өтемиз.

1. Өз-ара саўғалар бериў.

Мысалы, уйқыға жатыў алдынан шырайлы әтиргүлди ямаса шырайлы реңли қағаз (откритка) ға шырайлы сөзлер жазып, ҳаялыңыздың көпшиги үстине қойсаңыз, бул зайыбыңызға қаншелли унамлы тәсир етиўин көресиз. Күйеўи ҳаялына саўғаны күлки, мыйық тартыў ҳәм де жағымлы сөзлер менен беретуғын болса, оның кеўлинде күйеўине салыстырғанда күшли меҳир оянады. Өз гезегинде ҳаял да күйеўине қолынан келгенинше оның меҳрин тастыратуғын қандайда бир саўға бериўге умтылыўы керек. Халқымызда “Шаппат та еки қолдан шығады” деген нақыл бар.

2. Өз-ара сөйлесип отырыў ушын бөлек ўақыт ажыратыў.

Сәўбет ўақтында да бир-бириниң сөзин сабырсызлық ҳәм үлкен ҳүрмет пенен еситиўге урыныўы керек. Әлбетте, бунда кишипейиллик жоғалмаўына итибар қаратыў керек. Умму Заръ разияллаҳу анҳа рәўият еткен ҳәдисте Пайғамбар алайҳи салам Айша разияллаҳу анҳаның узын сөзлерин итибар менен, тыныш турып тыңлаған.

3. Ер адамның ҳаялына, ҳаял адамның күйеўине меҳирли қараўы.

Ерли-зайыплы ортасындағы рәсмий мүнәсибетлер, яғный ер адамның өз ўазыйпаларын, ҳаял да өз ўазыйпаларын орынлаўы ямаса бир-бирине жақсы көриўин билдириўиниң өзи муҳаббатты күшейтиўге жеткиликли емес. Гейде гәп-сөзсиз, ишара белгилер, қараўлар, даўыстағы айрықша сеслер, көздиң муҳаббатқа отлы нәзери де жумысты питкериўи мүмкин. Булардың ҳәммеси кеўил, психология арқалы әмелге асырылатуғын жумыслар.

4. Жумысқа кетип баратырғанда жыллы хошласыў ҳәм жумыстан келгенде жыллы көрисиў.

5. Ҳаялды мақтап турыў. Оны ҳәмме заттан қызғаныўын әдеп пенен билдириў.

6. Базы жумысларда ҳаялға көмеклесиў.

Мысалы, үйдеги жеке китапхана китапларын тәртипке келтириў, базы аўқатларды писириўде жәрдемлесиў, балаларға тийисли затларды биргеликте әмелге асырыў ҳәм тағы басқа. Пайғамбарымыз (саў) үйинде Айша анамыздың жумысларына жәрдем берер, кийимлерин өзлери тигер еди.

7. Шийрин сөз.

Ер адам да, ҳаял да бир-бирине сондай сөзлерди таўып айтсын, нәтийжеде орталарындағы муҳаббат тағы да күшейсин. Мысалы, бир-бирине жақсы көриўин айтсын, “Сиз маған Аллаҳтың неьматысыз” сыяқлы сөзлерди айтыў мақсетке муўапық.

8. Сәўбетлесиў ушын ҳеш ким кесент етпейтуғын тыныш орын таңлаў.

Бунда ҳәтте балалардың даўыслары, ўағырлылары да еситилмесин. Әлбетте, толық арқайынлықты сезип сәўбетлесиў ерли-зайыплы ортасындағы өз-ара исеним ҳәм меҳирдиң және де жанланыўына үлес қосады.

9. Ортадағы муҳаббат нормада болыўына итибар бериў.

Бул жүдә зәрүр мәселе. Бир-бирин жүдә қатты жақсы көрмесин, жүдә суўысып та кетпесин. Ҳәмме исте шегара болыўы жақсы. Муҳаббатқа ҳәддет тыс берилиўден қайтарылған. Ортада аралықты сақлайман деп узақласып та кетпеў керек. Ортадағы аралықты сақлаўға қаншелли қатты кетсе, муҳаббатқа сонша зыян жетеди. Көплеген шаңараққа тийисли мәселелер де негизи мине сол узақласыўдан келип шығады. Пайғамбар алайҳи салам “Достыңызды қатты жақсы көрмең, күни келип ол душпан болып қалыўы да мүмкин. Душпаныңызға да жеңиллеў қаслық етиң, күни келип ол дос болып қалыўы мүмкин” деген.

10. Ерли-зайыплының бир-бирине аўыр демлерде дәлде болыўы.

Мысалы, ҳаял кесел болып қалыўы ямаса жүклилик дәўиринде оған материаллық ҳәм руўхый сүйениш кереклигин ер адам мудамы ядында тутыўы керек. Сондай-ақ, күйеўиниң қандайда бир себеп пенен кеўли түскинлигин, ҳаялының меҳрине, дәлдесине зәрүрлигин парасатлы ҳаял тез сезип, қолынан келген жәрдемин бериўи, бундай ўақытта күйеўиниң қасында турыўы зәрүр. Шеригиниң дәртине шерик болыў, оны қыйнап атырған машқаладан қыйналыў ортадағы муҳаббатты және де арттырады.

Muslim.uz сайтынан қарақалпақ тилине Шымбай районы Хан мешити имам-найыбы Асқар Қаражанов аўдарды.

  • 75 мәрте оқылды

Paziylet.uzҚарақалпақстан мусылманлары қазыяты веб-сайты