Исламда ҳаялдың қәдирин көрсетиўши факторлар

Қурани Каримде “Нисо” (“Ҳаяллар”) деген сүре бар.

*****

Ҳаял адамның илтимасы себепли бир сүре назыл болды. Бул Мужодала сүреси.

*****

Айша анамыздың пәкликлерин келтирип аятлар назыл болды.

*****

Егер ер адам еки ҳаялға үйленип, олардың арасында әдалат орнатпаса, қыямет күни ярым шал (нәгиран) ҳалда тириледи.

*****

Егер ер ҳаялына белгиленген маҳрди бермаса, ол ҳаялдың малын өзлестирген уры есапланады.

*****

Егер ер ҳаялын талақ қылса да, оған берген маҳрди қайтарып алыўға ҳақы жоқ.

*****

Егер ер адам ажапасы-қарындасы, кемпир апасы, ҳаялы ҳәм қызларының мийрастағы үлесин тартып алса, Аллаҳ тааланың белгилеп қойған шегарасынан шығып кеткен болады. Ким сондай қылса, өзине көп зулм еткен болады.

*****

Егер ер адам ҳаялын урса ҳәм қорласа, қәсийетсиз кимсе, егер ғамхорлық көрсетсе, жоқары мәртебели адам есапланады.

*****

Егер ер адам ҳаялын жаман көрседе тақаат етсин, Аллаҳ таала сол ҳаялда көп жақсылықларды пайда етеди.

*****

Егер ер адам ҳаялы менен ажырасса да ортадағы неке, бирге жасағаны ушын оны кемситпесин, ғыйбат етпесин, адамларға жаманламасын.

*****

Егер ер адам ҳаялы менен ажырасса да одан көрген перзентлерине напақасын бериў жуўапкершилигинде қала береди. Бул напақа әкениң мойнынан ҳеш қашан сақыт болмайды.

*****

Егер ҳаялдың жеке мүлки болса, ол сол мүлкин өзи қәлегенинше жумсаўға ҳақлы. Ер адам бул мүлкти тартып алыўға ҳеш қандай ҳақылы емес.

*****

Ер адам ҳаялының аўқаты, ишимлиги, либасы, үйи, тәлими ҳәм дәри-дәрманларына жуўапкер болып табылады.

*****

Ҳаялын қорғап атырып өлген адамға шейит (шаҳид) ҳукими бериледи.

*****

Адам ақыретте жәннетке кириўи ушын әкеси менен бирге анасын разы етиўи керек.

*****

Қызларын, қарындасларын тәрбиялап, әдепли, намыслы етип тәрбиялаған ата-анаға жәннетке кириў ҳәм дозақтан қутылып қалыў имканы берилди.

*****

Ислам дини ҳаял адамға әне сондай ҳақларды берди ҳәм оның қәдирин көтерип қойды.

Назымжан Ҳашимжанов аўдармасы.

  • 183 мәрте оқылды

Paziylet.uzҚарақалпақстан мусылманлары қазыяты веб-сайты