Рамазан сөзлиги

Рамазан - Рамазан арабша «ар-рамад» деген сөзден алынған болып, қуяш температурасының жүдә ысып, қайнап кетиўин аңлатады. «Рамазан» аталыўына себеп, бул айда гүналар күйдириледи. Оларды жандырып, күл ететуғын зат саўаплы әмеллер болып табылады.

Ораза - қарақалпақ тилине «ораза» деп аўдарма етилетуғын «саўм», «сиям» сөзи сөзликте нәпс тилеклеринен өзин тыйыўын аңлатады. Негизги мәниси болса нийет етип, таң атқаннан күн батқанша нәпсиниң ең үлкен тилеклери қатарына киретуғын жеў-ишиў ҳәм жынысый қатнас сыяқлы зәрүрий мүтәжликлерден тыйылыўы болып табылады.

Тараўиҳ - сөзликте дем алыў, дем алыс етиў мәнислерин аңлатады. Негизинде болса рамазан айы кешелеринде қуптан намазынан кейин, үитр намазынан алдын оқылатуғын айтып өткен сүннет намазы болып табылады.

Қатым - тамамлаў, жуўмақлаў. Тараўиҳ намазларында Қурани кәримди бир айда ең кеминде бир рет оқып шығыўы.

Тәсбеҳ - Аллаҳ тааланың сыпатлардан пәклеп яд етиў.

Тараўиҳ тәсбеҳи - тараўиҳ намазларында ҳәр төрт ракатта дем алыў ушын отырғанда айтылатуғын тәсбеҳ.

Эътикаф - сөзликте гейпара затты услап турыў, турып қалыў деген мәнислерди аңлатады. Шәриатта болса мешиттиң ишинен шықпай, Аллаҳ таалаға жақын болыў нийетинде бир неше күн ибадат етиў мәнисин аңлатады.

Қәдир кешеси - Аллаҳ таала Қураны кәримде “мың айдан жақсы кеше” деп тәрийплеген, оның пазыйлети ҳаққында “Қәдир сүресин назыл еткен түн. Көплеген уламалар қәдир кешесин рамазан айының соңғы он күнлигиниң тақ кешелеринен излеў кереклигин атап өткен.

Питир садақасы - инсан өзин пәклеў, оразада жол қойылған айрым кемшиликлер орнын толықтырыўы, камбағал ҳәм жәрдемге мүтәжларға жәрдем болыўы ушын енгизилген финанслық ибадат болып табылады. Тийкарға зәрүрлигинен артықша қаржыға ийе болғанлардың питир садақасын бериўи ўәжиб.

Шайықы пәний - Рамазаннан басқа ўақытта да, ѳмириниң ақырына шекем ораза тута алмайтуғын адамлар. Мысалы оғада қартайған ҳәм үзликсиз кеселге шалынғанлар.

Фидя - сөзликте бадал, орнын толтырыў дегени. Қандайда бир кеширимли себеп пенен ораза тутыўға димары жетпейтуғынар рамазан айының ҳәр бир күни ушын бир мискинниң бир күнлик тамағын тойдырады.

Каппарат - узирсиз, көз көреки оразасын бузған адам жазасы сыпатында еки ай үзликсиз ораза тутады. Буған қурбы жетпесе, 60 мискинди азанда ҳәм кеште аўқатландырады.

muslim.uz сайтынан Қарақалпақстан мусылманлары қазыяты хызметкери Даўытбай Беканов таярлады.

  • 84 мәрте оқылды

Paziylet.uzҚарақалпақстан мусылманлары қазыяты веб-сайты