Ораза тутыўшыға макруҳ болған әмеллер

Макруҳ әмел — бул шариатта жаман кѳрилген ҳәм орынсыз ис саналады. Ораза тутыўшыға макруҳ болған әмеллер дегенде, оразаны бузбайтуғын, бирақ саўабын кемейтетуғын, бузылыўына жақын болған ислер түсиниледи.

  • 1. Оразашы саққыз ямаса усыған уқсаған затларды шайнаўы макруҳ болады. Себеби, кѳрген адам ораза емес екен деген пикирге барады. Пайғамбарымыз салаллаҳу алайҳи ўасаллам «Ким Аллаға ҳәм Ақырет күнине ийман келтирген болса, ѳзин гүманлы орынға тасламасын», деген.
  • 2. Ораза ҳаял жас баласы ямаса қәстеге аўқат шайнап берсе болады. Бунда перзент ана сүтине тоймайтуғын болса ҳәм де шайнап берилетуғын тағам болса жайыз. Шайнамай да жегизилетуғын тағам болса, аўызға алып шайнап бериў шәрт емес.
  • 3. Ҳаял адам сорпаны татып кѳриўи макруҳ. Бул парыз оразасында үзирсиз болса. Егер үзир себепли татып кѳретуғын болса, макруҳ есапланбайды. Күйеўиниң минез-қулқы, пейли жаман болса, үзир есапланады. Перзентинен басқа, мәселен нәпил оразада мейли үзирли болсын, үзирли болмасын, тағамды татып кѳриў орынлы. «Фатҳул қодир» да «ким бир затты татып кѳрсе, аўыз ашылмайды, бирақ макруҳ болады», делинген. Парыз ораза тутатуғын ҳаял күйеўиниң минез-хулқы жаман болмаса, тағамның мазасын, дузын татып кѳриўи жақсы емес.
  • 4. Егер де май ямаса пал сатып алып атырғанда жақсы жаманын ажыратып алыў ушын оны татып кѳрсе макруҳ болады.
  • 5. Сүйиў, услаў ҳәм қушақлаў егер ғусылды ўәжип етиўши әмелге себеп болса макруҳ. Егер оразаны бузыўшы ҳәрекет болыўынан қорықпаса жайыз деген.
  • 6. Күндиз болсын, түнде болсын, оразашы, ҳөл ямаса қурғақ мисўак пайдаланса болады. Кѳп уламаларымыз күшли зәрүрлик болмаса, мисўак пайдаланыў макруҳ, егер алқымға мазасы келсе, оразаны бузады деген. Мисўак мәйли ҳөл болсын, мәйли қурғақ болсын, күндиз болсын, аўыз ашыўға жақын ўақыт болсын оны ислетиў орынлы. Себеби, ҳәдисте Пайғамбарымыз (с.а.ў.) Айша анамыздан рәўят етилген рәўиятта: «Үмметиме машақат болмағанда, оларды ҳәр намазда мисўак ислетиўге буйырар едим», деп айтқан. Саҳабалар да Пайғамбарымыздың ораза ўақтында кѳп мәрте мисўак пайдаланып атырғанлығын рәўят еткен.
  • 7. Суўды жутпай басы ҳәм жүзин салқынлатыў мақсетинде суў қуйса, ызғар гезлемеге оранып алыў орынлы. Таҳараттан басқа орында болса, аўызға суў алып шайыў макруҳ.
  • 8. Таҳарат себепли аўыз ҳәм мурынды шайғанда танаўға шекем суў апарыў макруҳ.
  • 9. Зүлк қурт ҳәм соған уқсас затлар менен кѳп қан алдырып, денени әззилетиў.
  • 10. Еки-үш күн аўыз ашпастан избе-из ораза тутыў.

Muslim.uz сайтынан қазыят хызметкери Даўытбай Беканов таярлады.

  • 74 мәрте оқылды

Paziylet.uzҚарақалпақстан мусылманлары қазыяты веб-сайты