Ҳаяллар оразасы

1.Оразаның парыз болыў шәртлери – ислам дининде болыў, ақыл, ержеткен, ден саўлық, өз журтында болып, сапарға шықпаған болыў, нийет, ҳайз ҳәм нифасдан пәк болыўы. Нийет тийкарынан қәлбтен болады. Бирақ тил менен де айтыў сүннет.

«Оламгирия», «Кофий», «Ниҳоя», «ан-Наҳр ал-фоиқ»

2.Ҳайз ҳәм нифастағы ҳаяллар ораза тутпайды. Бирақ кейин қазасын тутады. Егер ҳаял әдеттегидей ҳайзы келетуғын күни қастан ораза тутпаса ҳәм сол күни ҳайзы келмесе ҳәм қаза, ҳәм каппарат ўәжип болады.

«Оламгирия», «Заҳирия»

3.Ҳайз ҳәм нифастағы ҳаяллар, наўқас ҳәм мүсәпирлер өзлерин оразадарлардай көрсетип, ораза тутпағанын адамлардан сыр тутыўы шәрт емес.

«Оламгирия», «Хулоса»

4.Нәпил оразаны тутыўға кирисиў менен оны ашып жиберместен қуяш батқанша тутыў ўәжип болады. Егер өз ықтыяры менен ямаса басқа себеп пенен оразасы ашылып кетсе, қазасын тутып бериў ўәжип. Мысалы, нәпил ораза тутқан ҳаял күндиз ҳайз көрип қалса, роразасы ашылып кеткени ушын сол күнниң қазасы да ўәжип болады.

«Оламгирия», «Ҳидоя», «Ниҳоя»

5.Ораза екенлиги есинен шығып, қандайда бир аўқат жеп қойса ямаса ишимлик яки дәри ишип қойса ямаса жынысый қатнас қылып қойса, оразасы ашылмайды. Бирақ усы ислерден биреўин қасттан ислесе, оразасы ашылады. Кейин ол ҳәр бир күнниң қазасы менен бирге кәппарат сыпатында 60 күн ораза тутип береди яки 60 аш адамның (мискин) қарнын тойғызады. Оразадар ҳаялды жынысый қатнасқа мәжбүрлеген болса, өзи бир күн қаза ҳәм 60 күн кәппарат, ҳаялы бир күн қаза оразасын тутады. Ҳаялы разылық берген болса, ол да 60 күн кәппарат оразасын тутады.

“Оламгирия”, “Ҳидоя”

6.Гезлеме тоқыўшы жумыс ўақтында боялған жип талшықларын аўзына салғанында көкпе, қызылма, сарыма, басқа реңбе аўзына жуғып, аўыз силекейлерине араласып тамағынан өтип кетсе, оразасы ашылады.

«Оламгирия», «Хулоса»

7.Тағам дузын себепсиз татып көриў, базардан мийўе сатып алып атырғанда таңлаў ушын дәмин татып көриў мәкириў ислерден. Кеширимли болса, мәкириў емес. Мысалы, күйеўиниң минезиниң жаманлығынан тағамның дузын татып көриўге мәжбүр болса, күйеўиниң урысыўынан қорқып, базарда мийўелердиң дәмин татып көрип, сатып алса, мәкириў емес. Сондай-ақ, жас балаға аўқатты шайнап беретуғын адам болмағанлықтан оразадар бола турып, өзи шайнап бериўи кеширимли есапланғаны ушын мәкириў саналмайды.

«Оламгирия», «ан-Наҳр ал-фоиқ»

8.Нәпил оразаны ҳаял адам күйеўинен рухсатсыз тутыўы дурыс емес.

«Оламгирия», «Муҳит»

  • 240 мәрте оқылды

Paziylet.uzҚарақалпақстан мусылманлары қазыяты веб-сайты