ТЕРРОРИЗМ, ЭКСТРЕМИЗМ – ЖӘМИЙЕТ РАЎАЖЛАНЫЎЫНА ИРТКИ САЛЫЎШЫ ҲӘРЕКЕТ

Ислам тәлийматы бузғыншылыққа қаратылған, адамларды ҳаўлықтырыў, душпанлық ҳәм иртки урығын шашыўды қатты ҳәм қатаң қаралайды. Аллаҳ таала: «Ҳәй ийман келтиргенлер! Егер сизлерге бир фасық хабар келтирсе, сизлер (ҳақыйқый аўҳалды) билмеген ҳалыңызда бир қәўимге зыян жеткизип қойып, (кейин) еткен ислериңизге пушайман болмаўыңыз ушын (ол хабарды) анықлап (тексерип) көриң!», деп марҳамат етеди (Ҳужурот сүреси, 6-аят).

Абу Ҳурайра разияллаҳу анҳудан рәўият етиледи. Набий саллаллаҳу алайҳи ўә саллам: «Адамға гүнә ушын еситкен ҳәр-бир затын сөйлеўдиң өзи жеткиликли болады», деди (Имам Муслим рәўияты ).

Бүгин күнделикли турмысымызда ҳәўиж алып атырған пасықлар, гийнелер, кеклер, қарама-қарсылықлар ҳǝм бөлинўлер усы еки уллы көрсетпеге, Нǝбийимиз саллаллаҳу алайҳи ўа салламның жоқарыдағы ўәсиятларына әмел етпегенимиз ақыбетинде келип шықпақта.

Аллаҳ таала дус келген хабарды сорастырмай тарқатыўдың аўыр ақыбетинен ескертип турыпты, Пайғамбарымыз алайҳиссалам ҳәр еситкен сөзин айта берген адам гүнакәр болып қалыўын айтып ескертпекте.

Ислам адамларды тынышлық ҳәм турақлылыққа, өз-ара бирлик ҳәм аўызбиршиликке шақырады. Бирақ оннан ғǝрезли мақсетлерди әмелге асырыў жолында пайдаланыў жағдайлары да ҳәўиж алып баратырғанын ѳкиниш пенен атап ѳтиў керек. Бул процесстиң ең қәўетерли тәрепи, айырым топарлардың дин нықабы астында динге сиясий түс берип, ҳүкиметке умтылыў, диннен адамлар арасына ала-аўызлық салыў, қопарўшылық ислерин әмелге асырыў ҳәм ғǝрезли мәплерди әмелге асырыўда пайдаланыўға урыныўларда көринетуғын болып атыр.

Бүгинги күнде терроризм, диний экстремизм дүньяға қәўип салып атырған, инсанияттың тыныш ҳәм қәтержам жасаўы ушын тосқынлық қылып атырған баслы машқалалардан бири болып табылады. Усы ўақытта планетамыздағы ҳеш бир мәмлекет, ҳеш бир халық бундай апатларынан қорғалмаған, десек те асыра айтқан болмаймыз.

Ҳәзирде Аўғанстан, Сирия, Емен, Пакстан, Палестина, Ирак ҳәм Африканың бир қанша мәмлекетлеринде жүз берип атырған террактлер, усы журтларда жасап атырған инсанлар, әсиресе, жас балалардың басына түсип атырған ғам-тǝшўишлер, азаплар ҳǝммемизди қәўетирге салмақда.

Экстремизм ҳәр қандай басқаша пикирлеўди бийкар етеди, өзиниң идеологиялық ҳәм диний кѳз-қарасларын қопал түрде мәжбүрлеп қабыл еттириўге ҳәрекет етеди. Экстремистлер өз тәрепдарларынан олардың ҳәр бир буйрықларын сөзсиз орынлаўды, оларға исениўди талап етеди.

Ашықтан-ашық экстремистик руҳтағы кѳз-қараслардың идеологиялық тәрептен оғада зыянлы ҳәм қәўипли екенлиги сонда, ол диний кеңпейилликке қарсы рǝўиште түрли динге исениўши халықлар арасында келиспеўшилик ҳәм кек салыўға хызмет етеди. Бир сөз бенен айтқанда, бундай ғǝрезли мақсеттеги айырым биреўлер өз мәпи жолында енди ғана ѳмирди танып атырған жасларды туўры жолдан адастырып, олардың мәнаўиятына соққы бериўге ҳәрекет етеди.

Солай екен тезлик раўажланып баратырған бүгинги глобалласыў процессинде ертенги күнимиздиң ийелери болған жасларымыздың руўхый иммунитети ҳәр қашанғыдан да жоқары болыўын заманның өзи талап етпекте. Дүньяның айырым аймақларында жүз берип атырған террактлер мәселениң қаншелли аўыр екенлигинен дерек бермекте.

Бүгин елимиз тыныш, аспанымыз ашық. Өсип-өнип киятырған жасларымызды мине усындай пәраўан күнлеримиздиң қǝдрине жетиўине, тынышлықты көз қарашығындай асырап-абайлаўына үйретиўимиз зәрүр. Әсиресе, ата-аналар перзентлердиң жүрис-турысы, олардың мǝнǝўиятында гүзетилип атырған унамсыз өзгерислерге итибарсыз болмаўи шәрт. Кери жағдайда ертең жүдә кеш болыўы мүмкин.

Саҳобиддин САТИМОВ.

Muslim.uz сайтынан Даўытбай Беканов таярлады.

  • 67 мәрте оқылды

Paziylet.uzҚарақалпақстан мусылманлары қазыяты веб-сайты