Сораў жуўаплар

Ўа алайкум ассалам.

1. Салаўаттың түрлери жүдә көп, тилге жеңил келетуғын мына кәлималарды айтсаңыз болады: "Аллооҳуммә солли ъаләә Муҳаммәд, ўә ъаләә әәлиҳии ўә асҳаабиҳии әжмәъийн"

2. Арабшада «дажжал» сөзи «жүдә жалғаншы, алдаўықшы, жалатай», деген мәнилерди билдиреди. Қыямет күниниң ең үлкен белгилериниң бири ең жалғаншы адамның пайда болыўы.

Аллаҳ таала Дажжал менен де бенделерди имтиҳан қылады. Дажжал иләҳпен деп айтып шығыўшы, Аллаҳ тааланың рухсаты менен ғайритәбийий ҳәм таң қаларлық ислерди пайда қылатуғын бир жалғаншы. Аллаҳ таала Өзи қәлеген базы ислерге оны қәдир қылып қояды: ол өзи өлтиргенин тирилтеди, дүньяны гүлге толтырады, жерди өнимдар қылып қояды. Оның жәннет ҳәм дозақтан болған еки дәрьясы болады. Жер ғәзийнелери оған бойсынады, буйырса аспаннан жаўын жаўады, жерден өсимликлер өнип шығады. Булардың ҳәммеси Аллаҳ тааланың қәлеўи ҳәм қудрети менен болады.

Базы адамлар оған алданады. Мөминлер болса, Аллаҳ тааланың дининде беккем болады. Мәлим бир ўақыт өткен соң Аллаҳ таала Дажжалдың фитналарын тоқтатады. Аспаннан Ийса алайҳиссалам түсип оны өлтиреди.

Пайғамбарымыз Муҳаммад саллаллаҳу алайҳи ўа саллам бундай деген: «Мен Дажжал ҳаққында бар нәрсени оннан жақсы билемен. Оның еки ағар дәрьясы бар, көзге биреўинде ақ суў, кейингисинде от көринеди. Усы күнге жеткен адам от көринген дәрьяның алдына барсын. Көзин жумып, басын ийсин ҳәм оннан ишсин. Ол от суўық суў болады. Дажжалдың көзи соқыр, маңлайында артықша ети бар. Еки көзиниң ортасында «Кәпир» деген жазыў бар. Оқыўды билген-билмеген мөмин ол жазыўды оқый алады» (Муслим рәўияты).

3. Аллооҳуммә инний әсьәлукә ризқон ўәәсиъан, ҳаләәлән.

Ўа алайкум ассалам. Аўырлық етеди деген гәп қәте гәп. Бул исимди қойса болады. Сулайман деген исим Аллаҳ тааланың Пайғамбарларынан бириниң исми. Даўыт пайғамбардың баласының аты.

Сулайман сөзи ески яҳудий (еврей) тилиндеги сөз болып, "қорғалған", "зыян жетпейтуғын", деген мәнилерди аңлатады. Айырым тиллерде бул исим Шелома, Соломон, деп те ислетиледи.

Ўа алайкум ассалам. Болады. Намаз бөлек парыз әмел, ораза бөлек парыз әмел.

Оразада үш нәрседен таң атқаннан баслап, қуяш батқанға шекем нийет етип шетлениў керек. Ол үш нәрсе: Ишимлик ишиў, аўқат ямаса басқа нәрселерди жеў, жынысый жақынлық етиў.

Ораза ҳаққында қарақалпақ тилинде китап баспадан шыққан. Кеңирек мағлыўматты сол китаптан тапсаңыз болады.

Ўа алайкум ассалам. Намаз китабынан үйренип алсаңыз болады. Түсинбеген жерлери болса, жергиликли мешит имамлары ҳәм имам наиблеринен сораң.

Ўа алайкум ассалам.

Ата-анаға жақсылық етиўди Аллаҳ таала Қураны кәриймде намаз бенен бирге келтирген. Буның мәниси ата-анаға хызмет етиў лазым екенин билдиреди. Бир адамның жәннетке яки дозаққа кириўи Аллаҳ тааланың қәлеўиндеги ис. Сиз қылған исиңизге тәўбе етип истиғфарды көп айтың. Әлбетте Аллаҳ таала Кеширимли.

Ўа алайкум ассалам. Мөмин-мусылман болып дүньядан өткен болса, перзентлериниң қылған қайырлы ислериниң саўабы жетип турады. Бул ҳаққында ҳәдиси шәрийфлерде айтылған. Сондай ақ, мөмин-мусылман адам дүньяда ислеген ислериниң парықланыўына көре ақыреттеги дәрежелери де түрлише болады. Адам баласы дүньядан өткенде оның әмел китабы жаўылады, тек ғана үш жол менен оған саўап жетип барыўы мүмкин, әне солардан бири изинде жақсы әўлад қалдырған болса, сол әўладтың дуўалары, жақсы ислеринен әлбетте оған саўап жетеди.

Ашық айдын мөмин-мусылман болмастан өтип кеткен адамлардың изинен ҳәттеки дуўа да қылынбайды.


Ўа алайкум ассалам. Аллаҳ тааланың Алийм деген сыпаты бар. Буның мәниси, Аллаҳ таала ҳәмме нәрсени билиўши, дегени. Аллаҳ таала инсаниятты да оннан басқа нәрселерди де, дүньяда не болса ҳәмме нәрсени билиўши. Инсан жаратылмастан алдын ол инсанның қандай болыўы, қандай жасаўы, қандай өлиўи, жәннетке ямаса дозаққа кириўи, булардың ҳәммесин Аллаҳ таала биледи. Сол билгенине көре Лаўҳул Маҳфузда жазып қойды. Усыны тәғдир, деймиз. Егер бендениң келешекте не ислеўин Аллаҳ таала билмейди дейтуғын болсақ, онда Аллаҳ таалаға кемшиликти нысбат берип қойған боламыз. Бул қәте гәп болады. Аллаҳ таала ҳәмме нәрсени алдыннан биледи ҳәм ҳәмме нәрсениң тәғдирин өлшеп қойыпты.

Ўа алайкум ассалам. Қәбирстанларды зыярат етип жүриўши ҳаялларға нәлет болсын, деген ҳәдис бар. Бундай делиниўиниң тийкарғы себеби, әдетте ҳаяллар қәбирстанларда шәриятымызға кери ислерди ислеп жүриўи. Қәбирстан зыяратынан гөзленген тийкарғы мақсет ақыретти еслеў. Айырым уламалар ақыретти еслеў мақсетинде ҳаяллардың барыўы жайыз, деген.

2. Ғусыл етиўи лазым. Кеселлик себепли келген жағдайларда, яғный күш пенен шықпаған жағдайда ғусыл шәрт болмайды.

Ўа алайкум ассалам. Өсим менен берилген нәрсе мусылманшылықта дурыс емес, ҳарам болады.

Soraw beriw

Paziylet.uzҚарақалпақстан мусылманлары қазыяты веб-сайты