Сораў жуўаплар

Ўа алайкум ассалам. Қуяш шығыў ўақтын анықлап билип алың. Қуяш шықпастан алдын оқып алыўға ҳәрекет етиў керек, бирақ Қуяш шығып кететуғын болса, Қыяштың толық шығып бир найза қурақым шығыўын күтиў керек, кейин қаза етип оқыйсыз. Ҳәзирги күнлери Нөкис қаласында 7:50 де Қуяш шықпайды.

2. Сүт ағыўы, таҳәратты да, намазды да бузбайды.



Ўа алайкум ассалам.


Ибн Аббас разыяллаҳу анҳудан рәўият етиледи:

«Расулуллаҳ саллаллаҳу алайҳи ўасаллам Аббас ибн Абдулмутталибке:

«Ҳәй Аббас! Ҳәй әмеки! Саған берейин бе? Саған рейим етейин бе? Сени иззет етейин бе? Сени он қәсийетли етип қояйын ба? Қашан сен соларды қылсаң, Аллаҳ сени гүналарыңды: алдыңғы ҳәм кейинги, ескиси ҳәм жаңасы, қәтелесип ҳәм қастан, үлкен ҳәм кишисин, жасырын ҳәм әшкарын кеширеди. Сол он қәсийет: төрт рәкәәт намаз оқыўың. Ҳәр рәкәәтта «Фатиҳа»ны ҳәм бир сүре оқыйсаң. Биринши рәкәәтта қирәәт қылып болсаң, турған ҳалыңда: «Субҳаналлоҳи ўәл¬ҳамду лилләҳи ўәлә иләҳә иллалоҳу ўаллоҳу әкбәр» деп он бес мәрте айтасаң. Соң руку қыласаң ҳәм рукуда турған ҳалыңда оларды он мәрте айтасаң. Кейин сәждеге қыласаң ҳәм оларды сәжде еткен ҳалыңда он мәрте айтасаң. Кейин басыңды сәждеден көтерип, оларды он мәрте айтасаң. Кейин сәжде қылып, және он мәрте айтасаң. Кейин басыңды көтерип (отырып) оларды он мәрте айтасаң. Булар бир рәкәәтта жетпис бес мәрте болады. Буны төрт рәкәәтта да қыласаң. Егер бул намазды ҳәр күни оқый алсаң, усыны қыл. Егер қыла алмасаң, ҳәр жумада бир мәрте қыл. Егер оны да қыла алмасаң, ҳәр айда бир мәрте қыл. Егер оны да қыла алмасаң, ҳәр жылы бир мәрте қыл. Егер оны да қыла алмасаң, өмириңде бир мәрте қыл», деди».

Басқа бир рәўиятта:

«Егер сен Жер әҳлиниң ең үлкен гүнакары болсаң да, әлбетте, оның менен сен кеширилесең», деген қатар қосылған.

Әбиў Даўыт рәўият еткен.

Термизийдиң рәўиятында:

«Егер гүналарың қум төбесиндей болса да, Аллаҳ оларды сеннен мағфират қылады», делинген.

Шолыў: Бул ҳәдисти Әбиў Даўыт ҳәм Термизийден басқа Ибн Мажа, Байҳақий, Ибн Хузайма, Ҳәким, Ибн Ҳиббан, Ибн Мүбәрек, Табараный, Хатиб, Ажурий, Әбиў Саъид ас-Самъаний ҳәм Әбиў Муўса Мананий ҳәм Имам Бухарый «Жузул Қуран»да рәўият еткен.

Ибн Әбиў ас-Сайф ал-Яманий «Ал-ламъа фий рағоиби яўмил жумъа» китабында Термизийдиң төмендеги гәпларин келтиреди:

«Тәсбиҳлер намазын жума күни заўал ўақтында оқыў мустаҳаб. Биринши рәкәәтта «Фатиҳа»дан кейин «Тәкәсур»ды оқыйды, екиншисинде «Ўәл аср»ди, үшиншисинде «Кәфируўн»ды, төртиншисинде «Ихлас»ты оқыйды, деп турып ақырында оқыйтуғын қосымша дуўаны да келтирген.

Әбиў Усман ал-Хайрий аз-Зәҳид:

«Қыйыншылықлар ҳәм ғам-қайғылар ушын тәсбиҳлер намазынан жақсы нәрсе көрмедим», деген.


Ўа алайкум ассалам. Шарўа ҳайўанларын бисмиллаҳи Аллоҳу акбар, деп сойыў ҳәм балықларды сойғанда бул шәрт емес екенлиги ҳәдиси шәрийфлерде баян етилген.

Ўа алайкум ассалам. Илимге тийкарларған медицина арқалы емлениң. Ҳәр түрли болар-болмас, ақылға сыймайтуғын нәрселерге исенбең. Барып көзи менен көрген адамлардың айтыўынша, ол жерде шошқа да бағылады екен, сондай-ақ, сүйекти майдалағанда, ол сүйек нениң сүйеги екенин парықламайды екен, бундай ҳарам нәрселерден пайдаланбаң, ҳадал-пәк нәрселерден пайдаланың!

Ўа алайкум ассалам. Алдыңғы уламалар,биреў оған нәсият айтса жан қулағы менен тыңлаған ҳәм нәсият айтқан адамға рахметлерин айтқан. Рәўиятларда айтылыўынша, Умар разыяллаҳу анҳу бир адамға ҳәр күни бир дирҳам береди екен, ал ол Умар разыяллаҳу анҳуда: "Ҳәй Умар Аллаҳдан қорқ", деп бир ғана сөз айтады екен.

Улыўма айтқанымызда, Аллаҳ тааладан ҳәр бир исимизде қорқыўға мүтәжбиз.

Ўа алайкум ассалам. Мәси кийилгенде таҳәрат алып болып кийиледи, сол ўақытта мәсиге масҳ тартылмайды. Мәси кийгеннен кейин таҳәрат сынған ўақыттан баслап мәси кийип жүриў ўақты есапланады. Мысалы, таң намазға таҳәрат алып болып мәси кийдиңиз, песин намаз ўақтында таҳәратыңыз сынды, сол ўақыттан мәси кийип жүрип ўақты есапланады, муқим бир күн, мүсәпир үш күн кийип жүриўи мүмкин. Таҳәрат сынғаннан кейин таҳәрат алғанда, аяқ жуўылмайды, қол жуўылып мәсиниң үстине ортаңғы үш бармақ пенен үш сызық қылып суў сүртиледи.

Ўа алайкум ассалам. Бизлерде ҳүрмет жүзесинен атын айтпаў әдети бар. Буған әмел етиў мақул ислерден. Өз ара қалғанда күйеўин қәлеген сөзлер менен атаўы мүмкин. Көпшиликтиң алдында ҳүрмет пенен шақырғаны дурыс.

Ўа алайкум ассалам. Әлбетте таҳәратлы ҳалда айтқан абзал, бирақ таҳәратсыз айтыў да мүмкин.

Soraw beriw

Paziylet.uzҚарақалпақстан мусылманлары қазыяты веб-сайты