Сораў жуўаплар

Ўа алайкум ассалам. Өзбекстан мусылманлары басқармасының рәсмий muslim.uz сайтына қараслы http://mp3muslim.uz/ сайты бар. Сиз бунда тек Қураны кәриймниң мп3 форматын ғана емес, ал оннан басқа да марузалар, салаўатлар ҳәм т.б. керекли мағлыўматларды алыўыңыз мүмкин.

Ўа алайкум ассалам.

1. Бизлердиң Ҳанафия мәзҳабымызда намазда турғанда қол байланғанда киндиктиң астында турады. Айырым адамлар тәбийий ҳалда қолы келте болғанлығы ямаса ҳәдден артық семиз болғанлығы ушын киндигиниң астынан еки қолын қосып тура алмаўы мүмкин, олар өз жағдайынан келип шығып имканы барынша еки қолын төменирек услап турады.

2. Ғусылда үш шәрт бар, мурынға ашығанша суў алыў, аўызды ғарғара етип жуўыў, денениң ҳәмме жерин жуўыў. Егер денениң бир жерине қан жабысып асты жуўылмай қалған болса, дене толық жуўылмаған болады.

3. Маҳрам ҳаял-қызлар. Анасы (анасының анасы, әкесиниң анасы ҳәм қанша жоқарысы бар болса ҳәммеси), қызы (ақлық, шаўлық қызлары да), туўысқан әжапасы, қарындасы, әкесиниң әжапа ҳәм сиңлилери, анасының әжапа сиңлилери, қайын енеси, өгей қызы, келини, емизген анасы, емизген анасының қызы ҳтб.

4. Мусылманшылықта бул өмир аманат сыпатынла қаралады, ўақты келип аманат тапсырылады. Қураны кәриймде: "Өзлериңиздиң нәпслериңизди апатқа тасламаң", мәнисиндеги аяты кәрийма бар. Бул аяттан, ҳәр бир мусылман адам өзин апаттан, кеселликтен, оннан да басқа зыян нәрселерден өзин қорғап жүриўи керек екенин түсинемиз.

5. Нәбий алайҳиссалам: «Бес фасиқ ҳадалда да ҳарамда да өлтириледи. Олар: жылан, ала ғарға, тышқан, қутырған ийт ҳәм калхат», деген.

Булар адамға көп зыяны бар жанзатлар. Мусылман адам әдетте меҳрибаншылыққа бейим болады, ҳәттеки зыян беретуғын нәрселерди де өлтирмеўге ҳәрекет етеди. Соның ушын да, мусылман адамға зыян беретуғын жоқарыдағыларды өлтирсе болады, деген мәнидеги ҳәдис.

6. Садақа мүтәж адамға бериледи. Иҳсан мүтәж болмаған адамларға да қылынады.

7. Өз разылығы менен саўға етилген нәрсе, саўға берилген адамның мүлкине айланады. Оны қайтарып алыўы дурыс емес.

8. Ҳәзирети шайх Муҳаммад садық ийесине билдириў шәрт емес, деп жуўап берген екен.

Ўа алайкум ассалам.

Мусылман адам көп гүманшыл болыўдан сақланыўы керек. Айырым гүманлар гүна болады.

Халқымызда дуўа сөзин қәте түсиниў жағдайлары ушырап турады. Дуўа бул - бендениң Аллаҳ тааладан мүтәжликлерин сораўы, өзиниң Аллаҳ таалаға мүтәж екенин билдириўи. Ҳәр бир мусылман адам өзин, шаңарағын, ағайин-туўғанларын дуўа етип жақсылықларды тилеп отырады. Дуўадның әлбетте бул дүньяда да, ақыретте де, тирилерге де, өлилерге де пайдалары бар.

Айырым адамлардың бир-бирине зыян ислерди қылыўы, сыйқыр (сеҳр) болады. Мусылманшылықта бундай ислер менен шуғылланыў ҳарам, оған барыў да, апарыў да, арасында жүриў де, барыўға мәсләҳат бериў де ҳарам болады, үлген гүна ис болады.

Әдетте бундай ислер Қуран аятларын оқыў менен жақсы болады.

Ўа алайкум ассалам.

2. Мусылманшылықта менменлик, өзин мақтаў, өзинде жоқ сыпатларды айтыў дурыс емес екенлиги ашық-айдын нәрсе.

3. Перзенттиң ата-анадағы ҳақлары, яғный перзенти ушын ата-ана ислеўи керек болған ислер, булар: перзентин ер жеткенше мәнаўий ҳәм материаллық тәрептен тәминлеўи, туўылғанда оған шырайлы исим қойыў, қурбы жетсе ақыйқасын бериў, тәлим-тәрбиясына итибар бериў, балағатқа жеткенде мусылманшылықты үйретиўи, ҳтб. Ата-ананың перзенти алдындағы ўазыйпалары ҳаққында "Бахтыяр шаңарақ" ҳәм "Кәмил инсан", китапларынан толығырақ мағлыўмат алсаңыз болады.


Ўа алайкум ассалам. Тутық ўақытта жеў-ишиў ҳәм жынысый қатнасық тоқтатылады. Кеште қуяш батқаннан таң атқанға шекем бул ислер жайыз, яғный қылса болады.

Ўа алайум ассалам. Садақа бериўдиң өз орынары бар, садақаны сол орынларға бериў керек. Бай адамға берилген нәрсе садақа болмайды. Әдетте садақа бергенде адам өз ықтыяры менен нәпсин жеңип бериледи. Сиз айтқан аўҳалда пулды ала алмағаныңыз ушын мәжбүрий тәризде садақа, деп кетиўиңиз туўры емес. Мусылманшылық бул ҳәмме орында индемей қалыў, дегени емес, ал наҳақ орынды ҳақыйқатқа шығарыў да мусылманшылықтың көринислеринен. Себеби, ҳақты ҳақыйқатқа шығарыўда наҳақ ис қылып жүргенлерге де дәкки бериў бар, бәлким олардан ҳақ нәрсе талап етилгеннен кейин, бурыңғы ислеп жүрген жаман жолларынан қайтып қалар.

2. Ҳаял адамлар намәҳрамлар болмаған орынларда даўысын шығарып Қуран оқыса болады. Намәҳрамлар бар орында иштен оқыйды. Қуран жарысларында, сондай-ақ, Қуран үйретиўшилер алдында оқыўы истисна тәризинде жайыз.

Ўа алайкум ассалам. Парыз ҳәм ўәжиб намазлары тик турып, қублаға жүзленип оқылады, сүннет намазларды отырып оқысаңыз болады.

Ўа алайкум ассалам. Нийет етип намаздың өз тәртиби менен баслаң. Намаз бойынша түсинбеген сораўларыңызды пазыйлет.уз сайты арқалы берсеңиз болады, сондай-ақ, Қарақалпақстан мусылманлары қазыятына қараслы бәрше мешит имамларынан мусылманшылыққа тийисли сораўларыңызға жуўап алыўыңыз мүмкин.

Намазда бенде әлемниң Рәббиси болған Аллаҳ тааланың алдында турады, оған намаз арқалы өз бендешилигин билдиреди. Бендениң намаз оқыўының өзи Аллаҳ тааланың оған болған мийрими. Басқаларға несип етпеген уллы бахыт.

Ўа алайкум ассалам.

Нәпил оразаны қәлеген ўақытта тутса болады, жылына бес күн нәпил ораза тутыў дурыс емес. Олар Рамазан ҳәм қурбан ҳайытлар күнлери ҳәм қурбан ҳайыттан кейинги үш күни, жәми бес күн. Усы күнлерден басқа қәлеген күни нәпил ораза тутса болады. Бир ай нәпил ораза тутып жүриў шәрт емес. Пайғамбарымыз алайҳиссалам ҳәптениң биринши ҳәм төртинши күнлери ораза тутатуғын болған.

Ҳаял-қызлар ҳайыз ҳәм нифас күнлери ораза тута алмайды.

Қаза оразасы бар адамлар нәпил оразаны нийет етпестен қаза оразаны нийет етиўи керек.

Soraw beriw

Paziylet.uzҚарақалпақстан мусылманлары қазыяты веб-сайты