Сораў жуўаплар

Ўа алайкум ассалам.

«Нәбий саллаллаҳу алайҳи ўасаллам:

«Аллаҳтың Китабында бир сүре бар. Оның аятлары отыз. Ол өз саҳибин гүналары кеширилгенше шәпәәт етеди. Ол - «Табарокаллазий биядиҳил Мулк», деди».

Соның ушын да қолдан келгенше усы сүрени ядлаўға ҳәрекет етиў керек.

Ўа алайкум ассалам. Намазды ақырғы ўақтына шекем кешиктириў мәкруҳ болады. Намазлыгерди Қуяш батыўынан алдын баслап үлгерсек, намаз дурыс болады. Басқа нвмазлар ондай емес.

Ўа алайкум ассалам. Муўса алайҳиссалам дәўиринде Хизр алайҳиссалам жасаған, соны бизлердиң тилимизде Қыдыр ата, деп атайды. Хизр алайҳиссалам жүдә илимли адам болған ҳәттеки Муўса алайҳиссалам Аллаҳ таала таңлаған пайғамбар болыўына қарамастан, оннан илим алыў ушын қасына барған. Бирақ Рамазанда Қыдыр ата келеди екен, деген гәплердиң тийкары жоқ, ондай гәплер айтылмаған.

Ўа алайкум ассалам. Қойымшылықтың қасынан өтип баратырғанда еки аят болса да оқып, өткенлерге саўабын бағышлаў жақсы ис. Алдынлары усы ис қылынған. Өткен әсирде адамларды диннен узақластырыў сиясаты алып барылыўы нәтийжесинде ҳәттеки ер адамлар да Қуран оқыўды билмейтуғын бир аўҳалға жетти. Себеби диний тәлим қадаған еди. Енди олар әкелери киби Қуран оқый алмаса да, олар қойымшылықтың қасына келгенде әкелери қылған ислерин көрген еди. Олар әкелеринен тек усыны ғана үйрене алды. Ал оннан кейинги әўлад, яғный сиз бенен биз, әкелеримиздиң тек ғана еки қолын жүзине сыйпап өткенин ғана көргенбиз ҳәм неге ондай қылыўын түсинбей атырмыз.

Мусылманлар өз динин ҳақыйқый мәниде үйренсе ғана турмысы гөззал аўҳалға қайтады.

Ўа алайкум ассалам. Тәсбиҳ әдетте оң қол менен саналады. Тәсбиҳ мойынға тағып жүрилетуғын нәрсе емес.

Ўа алайкум ассалам. Бул көп намазханларда болатуғын ўасўаса. Ҳәдиси шәрийфте бул ҳаққында айтылған.

Аббад ибн Тамим разыяллаҳу анҳу әмекисинен рәўият қылады.

“Әмекиси Расулуллаҳ салаллаҳу алайҳи ўасалламға намазында бир нәрсени (желди) тапқандай болатуғын адамның шикәятын жеткерди. Сонда Нәбий алайҳиссалам: “Даўысын еситпегенше ямаса ийсин сезбегенше намаздан шықпасын!” деди”. Яғный жел шығып кетти ме екен ямаса шықпады ма екен, деп екилениў менен таҳәрат сынбайды.

«Расулуллаҳ саллаллаҳу алайҳи ўа саллам:

«(Ҳеш бир) ата-ана өз баласына гөззал әдептен артық инам бере алмайды», деди».

Термизий рәўият қылған.

Ата-ана перзенти ушын ҳәр нәрсеге бәрқулла таяр турады. Дүньяда өзинен өзгениң артық болыўын тек ата-ана «ана тилейди. Ҳәр бир ата-ана перзентиниң өзинен де епшил, уқыплы ҳәм жоқары мәртебели болыўын қәлейди. Соның ушын ата-ана өз перзентине дүньяның бар байлығын, жақсылықларын инам етиўге бәрқулла таяр турады.

Бирақ, бул ҳәдисте ата-ана перзентине әдептен артығырақ, әдептен қымбатлырақ басқа бирер нәрсени инам ете алмайтуғыны айтылмақта. Буннан әдеп перзент ушын дүньяның барлық мал-мүлкинен де артық, деген жуўмақ шығарыў мүмкин. Себеби, ата-ана баласына бар ғәзийнесин ҳәм мал-мүлкин берип қойса, бирақ баланың әдеби болмаса, ол сол мүлкти өзи ҳәм ата-анасының басына үлкен тәшўиш, дүзелмейтуғын бәлеге айландырыўы ҳеш гәп емес. Егер ата-ана баласына шырайлы әдеп инам етсе, перзенти бул әдеп пенен ата-анасына ҳәм өзине керекли абыройды да, байлық ҳәм мал-мүлкти де таўып келтиреди.

Ислам әдеби ҳаққында сөз барар екен, дүньядағы барлық мал-дүньядан артық саналған әдеп ҳаққында, ата-ана баласына оған қарағанда арты»ырақ нәрсе инам ете алмайтуғын гөззал, ибратлы әдеп ҳаққында сөз етилген болады.


Ўа алайкум ассалам. Ҳаял адам да, еркек адам да қәбирстанға барыўдан алдын ол жерге барыў әдеплерин үйренип алыўы керек.

Ўа алайкум ассалам. Ораза тутқан таҳәрат алғанда аўызын шайыўы мүмкин. Таҳәратта аўыз шайыў сүннет әмел, оны тәрк қылмаң. Жыл даўамында бес күнде ораза тутыў мүмкин емес. Олар Ораза ҳайыт, Қурбан ҳайыт ҳәм қурбан ҳайыттан кейинги үш күн.

Soraw beriw

Paziylet.uzҚарақалпақстан мусылманлары қазыяты веб-сайты